Τετάρτη, 3 Μαΐου 2017

Από δυο "παγκόσμια χωριά"... χωριάτες!


Σχετική εικόνα
ΗΠΑ, Αγγλία, Ολλανδία, τώρα Γαλλία και έπεται συνέχεια...
Ο κόσμος αλλάζει και, για να καβαλήσουμε το άρμα του χρόνου, πρέπει πρώτα να το κατανοήσουμε.
Να καταρρίψουμε τα παλιά σχήματα της σκέψης μας και να επαναπροσεγγίσουμε την πραγματικότητα όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε ενδεχομένως να είναι.
Στο θέατρο της Γαλλίας παίζεται μια σκηνή από το μέλλον όλης της Ευρώπης.

Οι πολιτικές εξελίξεις στις μεγάλες χώρες δείχνουν τις μελλοντικές εξελίξεις και στις μικρότερες, εξάλλου..
Για να αντιληφθούμε την κατάσταση, καλό είναι κατ' αρχάς να δούμε ποιο ήταν το δίλημμα, ποιο το διακύβευμα στις αμερικανικές, βρετανικές, ολλανδικές και γαλλικές εκλογές.
Σε όλες αυτές τις εκλογές το βασικό διακύβευμα σχετιζόταν με την παγκοσμιοποίηση. Κι όταν λέμε "παγκοσμιοποίηση" εννοούμε την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και υπηρεσιών ανά τον κόσμο, με παράλληλη εκχώρηση εξουσιών από τα εθνικά κράτη σε υπερεθνικούς θεσμούς.
Διχασμένες εσωτερικά αυτές οι χώρες καθώς διαμορφώθηκε ένα δίπολο που από τη μια είναι αυτοί που υποστηρίζουν τη συνέχιση του εγχειρήματος αυτού και από την άλλη αυτοί που υποστηρίζουν την επιστροφή στο εθνικό κράτος.
Σαν να λέμε ότι σ'αυτό το "παγκόσμιο χωριό" που διαμορφώνουν με τυμπανοκρουσίες οι κάθε λογής εξουσίες, έχουμε γίνει "από δυο χωριά χωριάτες", καθώς το χάσμα ολοένα και βαθαίνει ανάμεσα στους θιασώτες και στους πολεμίους της παγκοσμιοποίησης. Ή θα ολοκληρωθεί η δημιουργία αυτού του "παγκόσμιου χωριού" ή θα διαλυθεί εις τα (έθνη) εξ ων συνετέθη.
Είναι άλλο το "παγκόσμιο χωριό" που βλέπουν οι μισοί και άλλο αυτό που βλέπουν οι άλλοι μισοί. Ζούμε στον ίδιο τόπο και, όταν τον περιγράφουμε, είναι σαν να περιγράφουμε έναν ολότελα διαφορετικό κόσμο-ούτε καν τόπο...

Το θέμα-πρόβλημα είναι ότι τα πράγματα έχουν φτάσει σε οριακό σημείο και δεν υπάρχουν μέσες λύσεις ούτε "τρίτοι δρόμοι" (το παραμύθι της "Ευρώπης των λαών" νομίζω πως πια δεν το πιστεύει ούτε τρίχρονο). Έτσι, όταν κάνεις τη μία επιλογή, παίρνεις και όλο το "πακέτο" μαζί.
Δεν μπορείς, λόγου χάρη, να επιλέξεις την παγκοσμιοποίηση για διεθνιστικούς λόγους, χωρίς όμως τα μνημόνια διαρκείας, τη συνεχή λιτότητα, την ιδιωτικοποίηση των πάντων, την απελευθέρωση των αγορών, την παντοκρατορία του χρηματιστικού κεφαλαίου των αγορών, την εξουσία των υπερεθνικών διευθυντηρίων (Ε.Ε., ΔΝΤ, ΟΟΣΑ κλπ) στη χώρα σου.
Αν επιλέγεις παγκοσμιοποίηση, παίρνεις και ολόκληρο το πακέτο μαζί: παγκοσμιοποιημένη οικονομία, υγεία, ασφάλιση, παιδεία, μετανάστευση, εργασία και ταυτόχρονα παγκοσμιοποίηση και στον πολιτισμό με αλλαγή στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τη γλώσσα, τη θρησκεία, τα έθιμα κλπ.

(Σύμφωνα με τον Ισμαήλ Σαρίφ, η παγκοσμιοποίηση είναι η παγκόσμια διαδικασία ομογενοποίησης τιμών, προϊόντων, απολαβών, τόκων, και κερδών.Η ανάπτυξη της παγκοσμιοποίησης έγκειται σε τρεις παράγοντες: στον ρόλο της μετανάστευσης ανθρώπων, στο διεθνές εμπόριο, και στις γρήγορες μετακινήσεις κεφαλαίων και την ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών., πηγή: Wikipedia)

Αποτέλεσμα εικόνας για παγκοσμιοποιηση

Όταν πάλι κάνεις την άλλη επιλογή, αυτή του εθνικού κράτους, τότε πρέπει να ξέρεις ότι μαζί με τα αγαθά που προκύπτουν από την ανάκτηση της -όποιας τελοσπάντων- εθνικής ανεξαρτησίας, θα πάρεις μαζί και όλο το πακέτο που το συνοδεύει.
Και στην περίπτωση αυτή το θέμα δεν είναι τόσο οι επιλογές όσο οι συνοδοιπόροι στο εγχείρημα αυτό, οι οποίοι είναι κατά βάση οι υποστηρικτές των κλειστών συνόρων, της πληθυσμιακής ομοιογένειας, της μονοπολιτισμικότητας, του φονταμενταλισμού, της ελεγχόμενης και αργής οικονομίας, του προστατευτισμού.
Με άλλα λόγια, αν τάσσεσαι υπέρ του εθνικού κράτους, θα πρέπει να αποδεχθείς ότι δίπλα σου, μαζί σου θα είναι και αυτοί που υποστηρίζουν την εκδίωξη των λαθρομεταναστών (ενίοτε και των νομίμων) και μια γενικότερη σκλήρυνση και αυστηροποίηση του κράτους, παράλληλα με την επιστροφή σε παραδοσιακές αξίες, αποτάσσοντας τις μοντέρνες που σχετίζονται, εκτός της πολυπολιτισμικότητας, και με την ομοφυλοφιλία, με το περιβάλλον κλπ.

(Γενέθλιο γεγονός της σύγχρονης περί έθνους ιδέας αποτελεί, κατά την επικρατούσα άποψη, η Γαλλική Επανάσταση, η οποία απετέλεσε ώριμο καρπό του Διαφωτισμού. Στη συνέχεια όχι μόνο το έθνος αλλά και αυτή ακόμα η περί έθνους συζήτηση πήρε το βάρος ιστορικού φαινομένου με διαστάσεις οικονομικές, πολιτικές, ταξικές, θρησκευτικές και άλλες. Πολλαπλασιάστηκε δηλ. η σημασία, η αξία, η βαρύτητα του έθνους, το οποίο (κατ’ αναλογία των «φυσικών δικαίων») θεωρήθηκε «φυσική» συλλογικότητα, ιδιότητα, κατάσταση. πηγή: Wikipedia)


Με όλα αυτά θέλω να πω ότι καιρός είναι να αντιληφθούμε πως δεν υπάρχει -αυτή τη στιγμή τουλάχιστον- άλλο δίπολο πλην αυτού: νεοφιλελευθερισμός εναντίον εθνικισμού.
Γι' άλλη μια φορά θα κληθούμε να επιλέξουμε μεταξύ δύο κακών, το "μη χείρον" που είναι και βέλτιστον.
Διότι έτσι είναι η ανθρώπινη ιστορία. Ελάχιστες φορές στην Ιστορία οι άνθρωποι είχαν την ευκαιρία να επιλέξουν το "καλό". Ακόμη και όταν την είχαν, δεν το ήξεραν εκείνη τη στιγμή, αλλά αποδείχθηκε εκ των υστέρων καλό. Σχεδόν πάντοτε η επιλογή ήταν μεταξύ δύο κακών.
Δεν είναι ψευτοδίλημμα. Είναι το δίλημμα που μας παρέχει η πραγματικότητα, η οποία είναι και η μόνη υπεύθυνη γι' αυτήν τη δουλειά: αυτή βάζει τα διλήμματα και όχι οι επιθυμίες μας, η ιδεολογία μας κλπ.
Όταν είσαι στο "μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα", σ' αρέσει-δε σ' αρέσει, θα πας ή με τον γκρεμό η΄με το ρέμα και όπου βγει.
Το ερώτημα δηλαδή (τουλάχιστον στις ευρωπαϊκές χώρες) θα είναι "περισσότερη ή λιγότερη Ευρώπη", με την κάθε επιλογή να σέρνει μαζί της τα προαναφερθέντα συμπαρομαρτούντα.
Τα παραδοσιακά δίπολα (χριστιανοδημοκρατία-σοσιαλδημοκρατία) καταρρέουν και μαζί τους και τα παραδοσιακά κόμματα και σχήματα "αριστεράς-δεξιάς". Είναι απλώς εκτός θέματος στον σημερινό κόσμο.
Όλα κινούνται γύρω απ' το ζήτημα της παγκοσμιοποίησης. Υπέρ ή κατά. Με ό,τι συνεπάγεται το καθένα, φυσικά...
Φυσικά δεν είμαστε Γάλλοι πολίτες, ώστε να χρειάζεται να αποφασίσουμε αυτήν την Κυριακή, αλλά κάποια Κυριακή -που δεν προβλέπεται να αργεί πολύ- θα χρειαστεί.

Έτσι θα γίνει κι εδώ σύντομα, λοιπόν.
Την επόμενη περίοδο το δίλημμα θα είναι μεταξύ ενός δικού μας Μακρόν και μιας δικής μας Λεπέν.
Μεταξύ ενός θιασώτη του διεθνιστικού νεοφιλελευθερισμού και ενός εκπροσώπου του προστατευτικού εθνισμού.

Αποτέλεσμα εικόνας για ευρωπαικη ενωση χαρτης


Το διακύβευμα είναι τα σύνορα.
Εκεί παίζεται το "παιχνίδι".
(και ο Μελανσόν το κατάλαβε και πήρε τόσο μεγάλα ποσοστά εν πολλοίς εξαιτίας της ρητορικής του υπέρ των κλειστών συνόρων)
Ή θα είναι ανοιχτά για τους μετανάστες, άρα και για τις αγορές και τις πολυεθνικές και τα διευθυντήρια.
Ή θα είναι κλειστά για τις αγορές, τις πολυεθνικές και τα διευθυντήρια, άρα και για τους μετανάστες.
Τα σύνορα δεν ανοιγοκλείνουν κατά το δοκούν και το συμφέρον.

Είπαμε: μεταξύ δύο κακών, το μη χείρον βέλτιστον.
Ο καθένας κρίνει με βάση τις ιδέες, τις ανάγκες, τις προσλαμβάνουσες, τα οράματά του, τα συμφέροντά του, τους φόβους και τις ελπίδες του, ποιο είναι το "χείρον" και ποιο το "μη χείρον".

Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο κόσμος οδεύει απ' το κακό στο χείρον...
Και μη χείρον!


Αποτέλεσμα εικόνας για μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα

9 σχόλια:

  1. Γεια σου Μαζεστίξ! Καλό μήνα!
    Μου άρεσε που έθεσες το ζήτημα χωρίς να πάρεις θέση, αν και θα είχε ενδιαφέρον και αυτό. Αλλά από την άλλη, μεταξύ του κακού και του κακού, τί θέση να πάρεις; Κι εγώ μπερδεμένη είμαι...
    Προς το παρόν, καλές βουτιές!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλό μήνα, Σοφία!
      Τις βουτιές... πού τις είδες; Αργούν ακόμη πολύ...
      (από βουτιές στον ιδρώτα κλπ, έχω να διηγηθώ πολλές)

      Έθεσα το ζήτημα χωρίς να πάρω σαφή θέση, διότι δεν είμαι βέβαιος Αμφιταλαντεύομαι.
      Αλλά επειδή δε διστάζω να πω την άποψή μου -ακόμη κι αν καμιά φορά είναι... αντιτουριστική- θα σου την εκθέσω χωρίς περιστροφές.
      Λοιπόν, είμαι αναφανδόν υπέρ του εθνικού κράτους και εναντίον της παγκοσμιοποίησης σε κάθε επίπεδο.
      Αλλά φοβάμαι τα... "συμπαρομαρτούντα". Δηλαδή φοβάμαι τους φασίστες και τους εθνικιστές (στους οποίους οι υπόλοιποι χάρισαν την πατρίδα, το έθνος, την παράδοση, τη θρησκεία, την ιστορία), οι οποίοι έχουν αναδειχθεί σε πρωταγωνιστές του αιτήματος για επιστροφή στο εθνικό κράτος.
      φοβάμαι μην επαναληφθεί κατά κάποιο τρόπο το σενάριο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, διότι παρόμοιες καταστάσεις τον γέννησαν.
      (τώρα θα μου πεις: οι εθνικισμοί προκάλεσαν τον πόλεμο ή τα συμφέροντα; Εντάξει, το δεύτερο, αλλά και το πρώτο έπαιξε το ρόλο του)
      Τελοσπάντων, συναισθηματικά προτιμώ να νικήσει η Λεπέν.
      Για να φάνε ένα γερό χαστούκι οι χαρτογιακάδες της Ε.Ε. και του υπόλοιπου "παγκόσμιου χωριού" των αγορών που μας έχουν αλλάξει τον αδόξαστο.
      Η λογική μου φοβάται όμως τις πιθανές συνέπειες και εξελίξεις απ' αυτό το ενδεχόμενο.
      Ευτυχώς που δεν είμαι Γάλλος- γιατί δεν ξέρω τι θα έκανα...

      Μεταξύ του κακού και του κακού η καλύτερη θέση είναι... στην κορφή του βουνού που λέει κι ο φίλος παρακάτω!

      Εσύ τι λες επί του θέματος; Προς τα πού γέρνεις;
      θα ήθελα να ακούσω και τη δική σου οπτική.

      Διαγραφή
  2. Συμφωνώ σε πολλά στο άρθρο σου.Όμως θα ήθελα να σου καταθέσω μία σκέψη.Η παγκοσμιοποίηση πρέπει να γίνει με βίαιες ανακατανομές;;;Μήπως αυτή η βία (Βιασύνη, που προξενεί η απληστία και ματαιοδοξία των κατεχόντων την Εξουσία) είναι "παρά φύση" και η ουσία του προβλήματος;Αναφορικά λοιπόν με την παράμετρο ομογενοποίηση πληθυσμών ας δούμε στην Φύση πως συμπεριφέρονται τα λοιπά όντα και ας συνάγουμε συμπεράσματα γιά το πρακτέον στα ανθρώπινα προβλήματα.Αισθάνεστε λογική την συμβίωση μίας άγριας μέλλισας με μία ήμερη αν οι ίδιες δεν το επιθυμούν;το ίδιο δεν συμβαίνει στον τερμίτη με το οικόσιτο μυρμηγκι; Η σωστή παγκοσμιοποίηση θά πρεπε να είναι "αυγόκομα" όχι βίαια ανάμιξη υλικών... προς "ταχείαν ανάλωση των"....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εύλογος ο προβληματισμός και η απάντησή μου είναι η ΄διια πυο δίνεις κι εσύ.
      Για το καλό όλων των φυλών, για το καλό της διαφορετικότητας και της πολυπολιτισμικότητας, η καλύτερη εκδοχή είναι να διατηρήσουμε όλοι οι λαοί (δυτικοί, ανατολικοί, βόρειοι και νότιοι) την ταυτότητά μας, την κουλτούρα μας, τις συνήθειές μας και να αλληλεπιδρούμε με τους υπόλοιπους πολιτισμούς σε τέτοιο βαθμό ώστε να ανταλλάσσουμε με υγιή ρυθμό πολιτιστικά στοιχεία, χωρίς να αφομοιώνουμε ή να αφομοιωνόμαστε.
      Αυτό είναι το ευκταίο.

      Δυστυχώς όμως η κατάσταση έχει φτάσει παγκοσμίως σε οριακό σημείο, το αδηφάγο παγκόσμιο σύστημα (οικονομικής και πολιτικής) εξουσίας έχει αναγάγει σε ζωτικό, για το ίδιο, ζήτημα την παγκοσμιοποίηση των αγορών, η οποία για να επιτευχθεί περνά μέσα από την πολιτική και πολιτιστική παγκοσμιοποίηση.
      Η εφαρμογή της είναι βίαιη, διότι επιβάλλεται άνωθεν πότε με διατάγματα (ΤΤΙΡ κλπ) και πότε με προπαγάνδα (δηθενιές περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ΜΚΟ κλπ).
      Ωστόσο και η αντίδραση σε αυτήν είναι - ή θα αποδειχθεί- εξ΄σιου αν όχι περισσότερο βίαιη, αφού ούτε το σύστημα θα αφήσει να του χαλάσουν τα σχέδια χωρίς να αμυνθεί ούτε οι αντίρροπες δυνάμεις είναι τα... καλύτερα παιδιά, εφόσον στην "αντι-παγκοσμιοποίηση" πρωταγωνιστεί ο εθνικισμός.
      Η βία λοιπόν είναι σχεδόν αναπόφευκτη.
      Εκτός αν γίνει κάποιο θαύμα...

      Διαγραφή
  3. Αν θέσουμε το δίλημμα -που δεν είναι απολύτως έτσι μανιχαϊστικό- ανοίγονται τρεις επιλογές στο κάθε άτομο. Όποιος έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και αισθάνεται δυνατός στην επένδυση που έχει ως ανθρώπινο κεφάλαιο, παίρνει την επιλογή του ανοιχτού κόσμου, αλλά εκεί παλεύει για τα πάντα ΜΟΝΟΣ του. Με αβέβαιη κατάληξη, αλλά και πιθανές προοπτικές ατομικού πλουτισμού. Όποιος φοβάται τις προκλήσεις και την αβεβαιότητα, επιλέγει κλειστή κοινωνία και προσπαθεί να ξαναεφεύρει το κωλόχαρτο. Και όποιος δεν χωρά πουθενά, παίρνει τα όρη και τα βουνά, ζώντας με γνώμονα και νόμο τις αξίες του και φιλοσοφώντας τους λόγους για τους οποίους αποτύχαμε σαν είδος ζωής. Όσο αντέξει!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ουσιαστικά συμφωνούμε ως προς τις υπάρχουσες επιλογές. Διότι οι δύο είναι αυτές που αναφέρονται μέσες-άκρες και στο κείμενο, ενώ η τρίτη (η οποία είναι ίσως αυτή που θα ακολουθήσουμε πολλοί) είναι η μόνη σωτηρία: στα όρη στ' άγρια βουνά!

      Συμφωνώ και με τη γενική αποτίμηση των κινήτρων, όπως τα αναφέρεις για κάθε επιλογή.
      Έτσι νομίζω κι εγώ ότι έχουν τα πράγματα.

      Ένα ζήτημα βέβαια σοβαρό είναι ότι ενδεχομένως ως άτομα να κάνουμε άλλη επιλογή από αυτήν που θα κάνουμε ως σύνολο, με κίνδυνο τον βαθύ διχασμό, εφόσον ο μισός πληθυσμός θα είναι ριζικά και αξιακά αντίθετος με το status quo.
      Πήραμε μια μικρή πρόγευση από το δημοψήφισμα, το οποίο ωχριά νομίζω μπροστά στα διλήμματα που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε αργότερα, εφόσον δε θα πρόκειται απλώς για ένα ζήτημα οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής, αλλά γενικότερα για μια επιλογή πολιτιστικής πορείας, η οποία γεννά πολύ εντονότερα πάθη στον πληθυσμό.

      Διαγραφή
  4. Γαλάτη, καλώς ήρθες πάλι.
    Πριν πω οτιδήποτε, θεωρώ ότι η μαντινάδα τα λέει για μένα όλα. Τις λατρεύω, γιατί μέσα στους λιτούς στίχους τους κλείνουν τόση σοφία.

    Έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα στην Ευρώπη αλλά και παγκόσμια, όπου τα πάντα φορούν το φουστάνι της υποκρισίας, της εκμετάλλευσης του αδύνατου από τον δυνατό, του υπερκέρδους χωρίς έλεος και σύμφωνα με όλα όσα αναφέρεις με πολύ εύστοχο τρόπο στο κείμενό σου και τα οποία με καλύπτουν απόλυτα, οι επιλογές στενεύουν αφόρητα.

    Δεν ενστερνίζομαι το δίπολο ως προσωπική θέση, διότι είναι καθαρά φτιαχτό από εκείνους που τους συμφέρει. Ό,τι άλλο μπορεί να υπάρξει αφορά μόνο τους ελεύθερα σκεπτόμενους, οι οποίοι είναι και οι μόνοι που υποφέρουν πραγματικά, διότι κατανοούν σε βάθος και επιθυμούν εντελώς διαφορετικές διαδρομές για τον κόσμο. Το δίπολο κατευθύνει σκέψεις, συνειδήσεις, στάσεις και δράσεις με ολέθρια αποτελέσματα είτε κλείνει κανείς προς τη μία ή την άλλη πλευρά, γιατί ό,τι κι αν γίνει θα εξυπηρετήσει μόνο τους πιο ισχυρούς, αφού από αυτούς και γι' αυτούς δημιουργήθηκε.

    Αν δεν είχα άλλη εναλλακτική και επειδή όλα κατέληξαν μια ουτοπία μέχρι στιγμής σε σχέση με την ένωση των λαών, την ειρηνική συνύπαρξη, την ανταλλαγή πολιτισμικών στοιχείων κλπ αλλά και το τρομακτικό χωνευτήρι της παγκοσμιοποίησης με καθαρά πλεόν οργουελικές προεκτάσεις, θα επέλεγα το εθνικό κράτος. Το έχω ξαναπεί σε παλιότερη συζήτηση και εδώ, όμως πάντα με τον φόβο όσων θα μπορούσε να επιφέρει μια τέτοια επιλογή. Ειλικρινά, αν μπορούσαμε να ξεφύγουμε οικονομικά από τα δίχτυα τους με τον λιγότερο καταστροφικό τρόπο, θα ήταν μάλλον καλό να την κάνουμε με ελαφρά πηδηματάκια και να στήσουμε την χώρα στα πόδια της μόνοι μας. Μπορούμε όμως;

    Φοβάμαι φυσικά όπως κι εσύ τις εξελίξεις στο εσωτερικό του τόπου μέσα από αυτήν την απομόνωση, αλλά και παγκόσμια με βάση όσα συνέβησαν παλιότερα με την ύπαρξη των εθνικών κρατών, για να μην επαναλαμβάνω όσα λες και τα οποία με βρίσκουν σύμφωνη.

    Μάλλον, η πληγή της μαντινάδας θα μας κάνει να υποφέρουμε, καθώς και θέση στο δίπολο να πάρουμε από ανάγκη κάποια στιγμή, άλλα θα θέλει πάντα η καρδιά πολλών από εμάς. Εκεί έρχονται τα παρατράγουδα δυστυχώς. Το πρόβλημα είναι ότι οι καταστάσεις μας προλαβαίνουν και δεν υπάρχει ούτε καθαρό μυαλό και ψυχραιμία, ώστε να διαμορφωθεί μια άλλη διαδρομή.
    Είτε υπάρχει ένταση, ανυπομονησία και οργή είτε απάθεια και αδιαφορία για ό,τι μέλει γενέσθαι εντός και εκτός χώρας κι αυτό είναι πολύ κακό σημάδι...

    Έγραψα λίγο βιαστικά, γιατί έχω λίγο χρόνο και ίσως είναι πρόχειρα δοσμένες οι σκέψεις μου. Ίσως επανέλθω με περισσότερη ησυχία.

    Χαιρετώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ότι οι επιλογές δεν είναι καθόλου μα καθόλου καλές, αυτό είναι το μόνο βέβαιο.
      Για το ότι είναι φτιαχτές από τους ισχυρούς, προκειμένου να μας εκμεταλλεύονται, μάλλον δε θα συμφωνήσω. Γιατί και όλες οι άλλες επιλογές -όπως τουλάχιστον έχει δείξει η ιστορία- οδηγούν πάντοτε στην εκμετάλλευση των πληβείων από τους πατρικίους.
      Απλώς είναι ζήτημα υφής των πατρικίων: σε άλλο σύστημα είναι οι τραπεζίτες, σε άλλο οι γραφειοκράτες, αλλού τα κομματόσκυλα, αλλού οι τραμπούκοι και πάει λέγοντας.
      Μία από τις μόνες εξαιρέσεις σ' αυτόν τον κανόνα αποτέλεσε το ελληνικό παράδοξο του περίπου 1960-2005, όπου οι έχοντες έγιναν σταδιακά περισσότεροι από τους μη έχοντες.
      (και τώρα τα πληρώνουμε διπλότριπλα όλα αυτά)

      Όσο για τα δίπολα, η ιστορία πάντα εκεί οδηγεί. Σε κάποιο δίπολο. Προσπαθώ να ανακαλέσω στη μνήμη μου περιπτώσεις όπου αντί διλήμματος προέκυψε... "τρίλημμα" και δε μου 'ρχεται κάτι στο μυαλό.
      Από την αρχαιότητα με δημοκρατικούς-ολιγαρχικούς, με Αθήνα-Σπάρτη, στο Βυζάντιο με ενωτικούς-ανθενωτικούς, με εικονοκλάστες-εικονολάτρες και στη νεότερη Ελλάδα με Τρικούπη-Δηλιγιάννη, με δεξιούς-κομμουνιστές, με βενιζελικούς-αντιβενιζελικούς (επί Μικρασιατικού) και πάει λέγοντας.
      Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις-κομβικές στιγμές, δυνατότητα "τρίτης επιλογής" δεν υπήρχε και κάθε φορά καλούνταν ο καθένας να πάρει θέση έστω και με κρύα καρδιά.
      Επομένως, δεκτό το παράπονο για την ασχήμια των διαθέσιμων επιλογών των διλημμάτων, ωστόσο η σκληρή πραγματικότητα δεν αφήνει περιθώρια για (έστω και δίκαια) παράπονα.

      Διαγραφή
    2. Σχετικά με το "φτιαχτές" επιλογές εννοούσα τα δίπολα. Φυσικά και όταν υπάρχουν άλλες επιλογές, οι οποίες δεν έχουν τη δύναμη να εκπροσωπήσουν μεγάλο μέρος του κόσμου, δυστυχώς συχνά καταλήγουν να εκμεταλλεύονται όσους τους υποστήριξαν μόλις πάρουν εξουσία στα χέρια τους. Η εκμετάλλευση του αδύναμου από τον πιο ισχυρό είναι μέσα στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά, οπότε δεν γλιτώνουμε.

      Τα δίπολα θεωρώ ότι δημιουργούνται, διότι είναι πιο εύκολο για το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου να ακολουθεί τις εύκολες λύσεις, που τους προσφέρονται και δεν μπαίνουν στη διαδικασία να σκεφτούν παραπέρα. Οι υπόλοιποι που και σκέφτονται και ίσως πιο καθαρή εικόνα έχουν για τα πράγματα γύρω τους αναγκάζονται να ακολουθήσουν σε κρίσιμες και μόνο στιγμές το μη χείρον, γιατί ξέρουν ότι σε άλλη περίπτωση θα έχουν να παλέψουν με το χείρον... Όμως, δεν παύει αυτό να είναι τεράστιο φορτίο γι' αυτούς. Κι έτσι τα δίπολα διαιωνίζονται μέσα στον ιστορικό χρόνο.
      Κι εγώ προσπαθώντας μετά το σχόλιό σου να βρω στην Ιστορία "τρίλημμα", ναι, δεν θυμάμαι να υπάρχει κάτι τέτοιο. Πάντα έφταναν να χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες, ακόμα και όταν είχα κι άλλη επιλογή, γιατί θα ήταν λίγη στα μάτια των πολλών. Μα τη μεγάλη δύναμη μπορούν να τη συγκεντρώσουν όσοι έχουν πείρα στην πολιτική και τα παιχνίδια της εξουσίας, χάρισμα στη ρητορική, στα πολλά και αληθοφανή ψέματα ή ισχυρή στήριξη από εκείνους που έχουν υψηλά συμφέροντα και οικονομική δύναμη. Οπότε όλοι οι άλλοι παύουν να αποτελούν υπολογίσιμη επιλογή...
      Μπροστά στο πλήθος ξεκινά το α μπε μπα μπλομ με την ταχύτητα αλλαγής πάσας ανάμεσα στους δύο παίκτες!
      Πέρα από αυτά όμως ο άνθρωπος φοβάται να ρισκάρει μια αμφίβολη επιλογή, που δεν γνωρίζει σε τι είδους διαδρομή θα τον οδηγήσει, κι έτσι ακολουθεί κάποιον που δείχνει δυνατός και ίσως του είναι πιο γνώριμη η πορεία που θα έχει μαζί του ακόμα κι αν δεν είναι συμφέρουσα για εκείνον.

      Πόση μοναξιά όμως αισθάνεται εκείνος που το κάνει από ανάγκη και μόνο;
      Ή σκύβει, λοιπόν, το κεφάλι και υπομένει φτύνοντας τον εαυτό του για τον σκληρό συμβιβασμό του ή παίρνει τα "βουνά" και ζει πιστός στις αξίες του και όπου βγει.

      Διαγραφή