Σάββατο, 20 Ιουνίου 2015

Αθήνα 404 π.Χ. - Αθήνα 2015 μ.Χ.: η Ιστορία επαναλαμβάνεται (;)


Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται. Αλλά, όπως διαπίστωσε κι ο μέγιστος ιστορικός-φιλόσοφος Θουκυδίδης, απλώς ο άνθρωπος επαναλαμβάνεται! Στην ουσία του μένει πάντα ίδιος από τα προϊστορικά χρόνια έως και σήμερα. Και πάντα έτσι θα μείνει. Επομένως δεν πρέπει να ψάχνουμε ακριβείς αναλογίες του παρελθόντος με το παρόν, αλλά μόνο στοιχεία που είναι χρήσιμα για να εξαγάγουμε συμπεράσματα σχετικά με τη συμπεριφορά του ανθρώπου σε παρόμοιες καταστάσεις.

Θα πούμε λοιπόν  σήμερα μια ιστορία από τα αρχαία χρόνια.
Μια ιστορία για μια περίοδο που η αρχαία Αθήνα έμοιαζε τόσο πολύ με την Ελλάδα του σήμερα.
Διαβάζοντάς την, θα τραβάτε τα μαλλιά σας διαπιστώνοντας πως "όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν"...

Είμαστε στα 404 π.Χ. Είχε, λοιπόν, μόλις διεξαχθεί η πιο κρίσιμη (και, όπως αποδείχθηκε, τελευταία) μάχη του Πελοποννησιακού Πολέμου στους Αιγός Ποταμούς (στα στενά των Δαρδανελλίων που λέμε σήμερα).
Ο συμμαχικός στόλος των Σπαρτιατών υπό την αριστοτεχνική καθοδήγηση του στρατηγού Λυσάνδρου εξαπέλυσε ξαφνική επίθεση σε μια στιγμή που ο συμμαχικός στόλος των Αθηναίων δεν ήταν σε ετοιμότητα, με αποτέλεσμα ο αθηναϊκός στόλος να καταστραφεί ολοσχερώς και ουσιαστικά να κριθεί οριστικά η έκβαση του πολυετούς μεγάλου πολέμου.
Οι Αθηναίοι που είχαν μείνει στην πόλη πληροφορούνται αμέσως την καταστροφή και μετά από μια νύχτα θρήνου, συσκέπτονται το πρωί και αποφασίζουν να κηρύξουν την πόλη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να εφαρμόσουν έκτακτα μέτρα οχύρωσης, αφού ήταν βέβαιο πλέον πως τώρα θα κατευθυνόταν σύσσωμος ο Σπαρτιατικός στόλος και στρατός προς την Αθήνα.
Στο μεταξύ η Αθήνα είχε αποδυναμωθεί πολύ τα τελευταία χρόνια σε οικονομικό επίπεδο, λόγω του διαρκούς πολέμου, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν πια πολλές αντοχές, ενώ πολλές ήταν οι φωνές στην πόλη τα τελευταία χρόνια για παύση του πολέμου.

Πολύ γρήγορα έφτασε στην Αθήνα ο στόλος κι ο στρατός της Σπαρτιατικής συμμαχίας και περικύκλωσαν την πόλη, αποκλείοντάς την από κάθε δυνατότητα εξωτερικού ανεφοδιασμού τροφίμων. Εμπάργκο, σα να λέμε...
Το αίτημά τους απλό και κατανοητό: να παραδώσουν την πόλη!
Παράδοση της πόλης σήμαινε φυσικά υποταγή στη Σπάρτη, υποχρεωτική ένταξη στη συμμαχία υπό την ηγεμονία της, φόρο υποτέλειας, πιθανό εξανδραποδισμό ιδιαιτέρως όσων πρόσκειντο στη δημοκρατική παράταξη (σ.σ. η Σπάρτη είχε ολιγαρχία) και τέλος το χειρότερο για τους Αθηναίους: να γκρεμίσουν τα τείχη της πόλης!
(αυτό ήταν το μόνιμο αίτημα της Σπάρτης στην Αθήνα από την εποχή του Θεμιστοκλή, διότι τα τείχη συμβόλιζαν την ισχύ και την ανεξαρτησία της Αθήνας)


Φυσικά η συντριπτική πλειοψηφία των Αθηναίων ούτε να ακούσει δεν ήθελε γι' αυτά τα ανήκουστα που ζητούσε η Σπάρτη.
Δεν ανέχονταν την ταπείνωση της ένδοξής τους χώρας.
Μόνο μια μικρή μειοψηφία ακραίων ολιγαρχικών δεν είχε πρόβλημα, αλλά ακόμη δεν εκφραζόταν πολύ ανοιχτά, λόγω του πολιτικού κόστους.

Η Αθήνα ήταν πολιορκημένη από στεριά και θάλασσα και επιβίωνε μόνο με ό,τι υπήρχε εντός της πόλης. Δεν υπήρχε καμία δυνατότητα εφοδιασμού απ' έξω.
Ενώ στην αρχή βασίλευε μόνο η περηφάνεια, στη συνέχεια άρχισε να συμβασιλεύει και η επερχόμενη πείνα.
Και η πείνα είναι κακός σύμβουλος.
Γρήγορα λοιπόν το αρχικό ξεκάθαρο "όχι"των Αθηναίων μετετράπη σε "ίσως" και "ας το δούμε".

Επομένως αποφασίζουν οι Αθηναίοι να διαπραγματευτούν με τους Σπαρτιάτες.
Το πρόβλημα των περισσοτέρων ήταν το ζήτημα των τειχών.
Και ήθελαν να στείλουν μια διαπραγματευτική ομάδα να διερευνήσει τις προθέσεις των Σπαρτιατών: γιατί ήθελαν να γκρεμίσουν τα τείχη της Αθήνας; Για λόγους ασφάλειας (επειδή η Σπάρτη δεν είχε τείχη) ή για να υποδουλώσουν την πόλη και να εξανδραποδίσουν τους κατοίκους;

Είχαν δημιουργηθεί τρία πολιτικά "στρατόπεδα" στην πόλη: το πρώτο αποτελούνταν από τους φανατικούς δημοκρατικούς οι οποίοι έλεγαν "καμία διαπραγμάτευση με τους Σπαρτιάτες- πόλεμος μέχρι τέλους". Το δεύτερο από τους φανατικούς ολιγαρχικούς που έλεγε "ναι σε ό,τι ζητούν οι Σπαρτιάτες". Το τρίτο αποτελούνταν από μετριοπαθείς και των δύο παρατάξεων που αναγνώριζαν την κρισιμότητα των στιγμών και την πλήρη αδυναμία της πόλης τους να αντέξει πλέον στις επιθέσεις των Σπαρτιατών και ζητούσε διαπραγμάτευση με "κόκκινη γραμμή" (γκουχ-γκουχ) το θέμα των τειχών.

Οι δημοκρατικοί δεν ήθελαν επ' ουδενί να συνθηκολογήσει η πόλη, διότι καταλάβαιναν πως θα εγκαθιδρυόταν ολιγαρχία στην πόλη και ότι οι ίδιοι θα την είχαν άσχημα και ορισμένοι εξ αυτών θα έχαναν και τα officia. Παρέβλεπαν όμως τις πενιχρές δυνάμεις της πόλης να αντισταθεί πλέον και ότι μια ενδεχόμενη συνέχιση του πολέμου πιθανότατα θα αφάνιζε τελείως τον αθηναϊκό πληθυσμό και ενδεχομένως η πόλη να εξαφανιζόταν απ' το χάρτη.
Απ' την άλλη οι ολιγαρχικοί πάντοτε εποφθαλμιούσαν το δημοκρατικό πολίτευμα της πόλης. Οι αρχηγοί τους ήταν αιμοβόροι και αδίστακτοι τυραννίσκοι, που έβλεπαν την πολιορκία ως "χρυσή ευκαιρία" για την παράταξή τους να επιβληθεί επιτέλους στα κοινά της πόλης. Είχαν κερδίσει πολλούς οπαδούς στο μεταξύ, διότι η δημοκρατική παράταξη (μετά το θάνατο του σπουδαίου Περικλή) είχε επιφέρει ιδίως τα τελευταία χρόνια πολλά δεινά στην πόλη και ιδίως οι δημαγωγοί και λαοπλάνοι ηγέτες τους, καθώς και οι επαγγελματίες συκοφάντες, είχαν προκαλέσει την εύλογη απέχθεια πολλών πολιτών αρχικά για τη δημοκρατική παράταξη και κατ' επέκταση και για τη δημοκρατία.
Οι μετριοπαθείς ήταν στο "ναι μεν, αλλά". Αποδέχονταν τη διαπραγμάτευση, αλλά εστίαζαν στους όρους μιας ενδεχόμενης συνθηκολόγησης.


Οι Αθηναίοι αποφάσισαν να συνομιλήσουν με τους Σπαρτιάτες και να διερευνήσουν τις προθέσεις τους, πριν πάρουν οποιαδήποτε απόφαση: συνέχιση του πολέμου ή συνθηκολόγηση. 
Έστειλαν λοιπόν έναν σοβαρό και μετριοπαθή πολιτικό της Αθήνας ως εκπρόσωπο, τον Θηραμένη.
Ο Θηραμένης ήταν ένας μετριοπαθής και αρκετά δημοφιλής πολιτικός της ολιγαρχικής παράταξης της Αθήνας και προφανώς προτιμήθηκε αντί δημοκρατικού, γιατί θα συνεννοούνταν πιο εύκολα και αποτελεσματικά με την επίσης ολιγαρχική Σπάρτη.
Κάπου εκεί όμως άρχισαν οι Σπαρτιάτες να παίζουν την... κολοκυθιά απέναντι στο Θηραμένη: ο ένας υπεύθυνος (σ.σ. Έφοροι) τον έστελνε στον άλλον για να διαπραγματευτεί, ώσπου κι ο άλλος (σ.σ. Λύσανδρος) του έλεγε "δεν είμαι υπεύθυνος για την διαπραγμάτευση εγώ, αλλά οι άλλοι", ώσπου τελικά οι Έφοροι της Σπάρτης του είπαν (αναφερόμενοι στους Αθηναίους) "να λογικευτούν και τότε να ξανάρθουν για διαπραγματεύσεις"
-σχόλιο: σαν κάτι να μου θυμίζουν όλα αυτά, αλλά τελοσπάντων...-

Κάπου εκεί ο Θηραμένης κατάλαβε ότι δε γίνεται τίποτα.
Βέβαια ο ίδιος δεν έβλεπε με καθόλου κακό μάτι την παράδοση της Αθήνας στους Σπαρτιάτες, αφού ο ίδιος ήταν ολιγαρχικός και θεωρούσε πως μπροστά του ήταν μια μοναδική ευκαιρία να εγκαθιδρυθεί ολιγαρχικό πολίτευμα στην πόλη!
Επομένως, τι έκανε;
Καθυστέρησε (εσκεμμένα σύμφωνα με τον επίσης ολιγαρχικό ιστορικό Ξενοφώντα) τη διαπραγμάτευση επί σχεδόν τέσσερις μήνες.
Περίμενε, σύμφωνα με τον Ξενοφώντα, ώσπου να εξαντληθούν τελείως τα αποθέματα των τροφίμων της πόλης και οι αντοχές των κατοίκων.

Μετά από τέσσερις μήνες πείνας, τρόμου και δυστυχίας των Αθηναίων, πλέον τα πράγματα είχαν αλλάξει και πολιτικά στην πόλη,
Οι δύο φράξιες των φανατικών παρέμεναν σταθερές, αλλά οι μετριοπαθείς είχαν συμβιβαστεί πια με την ιδέα "δεν πάει άλλο- ας τελειώνουμε επιτέλους με τη διαπραγμάτευση, ακόμη κι αν χρειαστεί να γκρεμίσουμε τα τείχη".
Τότε γύρισε ο Θηραμένης από τις πολύμηνες διαπραγματεύσεις και ανήγγειλε τους όρους των Σπαρτιατών προκειμένου να υπογράψουν ειρήνη: υποταγή στη Σπάρτη, εγκαθίδρυση ολιγαρχικού πολιτεύματος και γκρέμισμα των τειχών.
Η συντριπτική πλειοψηφία των Αθηναίων υπερψήφισε τη συμφωνία με αυτούς τους όρους και την επόμενη μέρα γκρέμιζαν τα τείχη... τραγουδώντας από ευτυχία!
Επιτέλους θα τελείωναν (νόμιζαν) τα βάσανά τους μετά από 27 χρόνια πολέμου και αρκετούς μήνες πολιορκίας.


Μόλις κόπασαν οι πανηγυρισμοί, εγκαθιδρύθηκε το ολιγαρχικό πολίτευμα.
Μετά τις πρώτες αποφάσεις (διώξεις μισητών δημαγωγών και συκοφαντών) τις οποίες χαιρέτισε η πλειονότητα των υγιώς σκεπτόμενων Αθηναίων, άρχισαν οι διενέξεις στους κόλπους των ολιγαρχικών.
Υπήρχαν δύο τάσεις: η μία μετριοπαθής (του Θηραμένη που λέγαμε...), η οποία υποστήριζε την πολιτική ομαλότητα και την  κοινωνική ειρήνη μέσα στην πόλη.
Η άλλη τάση (με αρχηγό τον Κριτία, επιφανή μαθητή του αντιδημοκρατικού φιλόσοφου Σωκράτη) είχε έντονες εκδικητικές τάσεις: ήθελε να έχει δικαίωμα να εκτελεί όποιον θέλει, να δημεύει όποια περιουσία θέλει, να εξορίζει όποιον θέλει.
Η πλευρά του Θηραμένη αντέδρασε έντονα στα καμώματα των ακραίων του Κριτία και τότε άρχισε ο τελευταίος τις διώξεις ενάντια στο Θηραμένη.
Και τον οδήγησε σε μία απ' τις πιο στημένες δίκες στην Ιστορία.
Μια δίκη στην οποία οι δικαστές αποφάσισαν έχοντας στο κεφάλι τους μερικές δεκάδες οπλισμένους τραμπούκους του Κριτία που κράδαιναν τα μαχαίρια τους.

Η καταδίκη του Θηραμένη ήταν "θάνατος".
Και αμέσως μετά, με το να μην υπάρχει πια κανένα εμπόδιο ή κανένα φύλο συκής, η ολιγαρχική κυβέρνηση (οι γνωστοί Τριάκοντα Τύραννοι) ξεσάλωσαν και εξαπέλυαν διώξεις σε κάθε δημοκρατικό πολίτη.
Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα πως μέσα σε 8 μήνες οι ολιγαρχικοί εξόντωσαν περισσότερους Αθηναίους πολίτες, από όσους είχαν χαθεί στα τελευταία δέκα έτη του πολέμου με τη Σπάρτη!

Φυσικά, αυτά τα καμώματα δε θα έμεναν αναπάντητα.
Μια ομάδα πολύ λίγων δημοκρατικών με αρχηγό το Θρασύβουλο άρχισε να οργανώνεται για την ανακατάληψη της πόλης.
Πολύ γρήγορα (και μετά τις πρώτες μικρές τους επιτυχίες) συντάχθηκαν με αυτούς και πολλοί άλλοι και δημοκρατικός στρατός απειλούσε πλέον ανοιχτά το δολοφονικό καθεστώς των Τριάκοντα Τυράννων.
Στις μάχες που ακολούθησαν, οι δημοκρατικοί του Θρασύβουλου νίκησαν το στρατό των Ολιγαρχικών και πάνω στη μάχη σκότωσαν και τον εγκληματία Κριτία.


Τώρα πια οι δημοκρατικοί είχαν το πάνω χέρι, αλλά η επικυριαρχία της Σπάρτης στην πόλη ίσχυε ακόμη.
Τώρα έπρεπε ίσως να πολεμήσουν οι δημοκρατικοί ενάντια στην Σπάρτη;
Ή η Σπάρτη τους δημοκρατικούς;

Η αλήθεια είναι πως η Σπάρτη είχε τη δυνατότητα να εξολοθρεύσει τους δημοκρατικούς Αθηναίους του Θρασύβουλου.
Αλλά τα ενδοσπαρτιατικά αντικρουόμενα συμφέροντα (φοβήθηκαν οι Έφοροι την ασύμμετρη πολιτική δύναμη που αποκτούσε ο στρατηγός Λύσανδρος) επέλεξαν, αντί της μάχης, τη διαπραγμάτευση.
Απ' την άλλη, και ο δημοκρατικός στρατός του Θρασύβουλου αντιλαμβανόταν πως δεν είναι σε θέση να τα βάλει με την πανίσχυρη Σπάρτη.
Έτσι ήρθαν σε διαπραγματεύσεις και τελικά αποφασίστηκε η επανεγκαθίδρυση της δημοκρατίας στην Αθήνα με παροχή αμνηστείας όμως σε όλους τους ολιγαρχικούς πολίτες (πλην κάποιων πρωταιτίων του καθεστώτος, οι οποίοι θα αφήνονταν να διαφύγουν απ' την πόλη ασφαλείς).
Στο μεταξύ οι Τριάκοντα Τύραννοι είχαν δανειστεί χρήματα από τη Σπάρτη για να πολεμήσουν τους δημοκρατικούς. Τώρα που επανενωνόταν η πόλη, οι Σπαριτάτες ζητούσαν φυσικά τα λεφτά τους πίσω. Στην Αθήνα υπήρξε διχογνωμία, καθώς άλλοι αρνούνταν να πληρωθούν αυτά τα παράνομα χρέη και απαιτούσαν να τα πληρώσουν αυτοί (οι ολγαρχικοί) που τα δανείστηκαν, ενώ άλλοι έλεγαν να τα πληρώσουν, για να ξεμπερδεύουν.
Τελικά, εις ένδειξη καλής θελήσεως και αναμεταξύ τους αλλά και απέναντι στη Σπάρτη, αποφασίστηκε να πληρωθεί αυτό το χρέος, αφού καλώς ή κακώς βάραινε πλέον την επανενωμένη πόλη.

Οι νικητές δημοκρατικοί, λοιπόν, με προτροπή του αρχηγού τους, Θρασύβουλου, που τους οδήγησε στη νίκη, ορκίστηκαν να μη μνησικακήσουν και να ζήσουν στο εξής ειρηνικά δημοκρατικοί και ολιγαρχικοί στην πόλη, αφήνοντας πίσω τις πολλές διαφορές του παρελθόντος.
Η επιείκεια αυτή του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι παροιμιώδης και πηγή για σκέψη.


ΥΓ.1 (και σημαντικότερο): Το βασανιστικό ερώτημα όλης αυτής της ιστορίας τελικά είναι: τι έπρεπε να κάνουν οι Αθηναίοι όταν ήταν πολιορκημένοι και αποκλεισμένοι από τον Σπαρτιατικό στρατό και στόλο;
Να συνθηκολογήσουν ή να συνεχίσουν τον πόλεμο;
Ποιοι είχαν δίκιο;
Οι φανατικοί δημοκρατικοί που ήθελαν συνέχιση του πολέμου μέχρι τέλους;
Οι ολιγαρχικοί που ήθελαν παράδοση άνευ όρων;
Ή οι μετριοπαθείς των δύο παρατάξεων που ζητούσαν συνθηκολόγηση υπό όρους;
Έκανε καλά ο Θηραμένης ή όχι;


ΥΓ.2: Ας κάνω τη δική μου αυθαίρετη αντιστοίχιση με το σήμερα (έτσι για τον καβγά): οι Σπαρτιάτες μου θυμίζουν τους "εταίρους" (ο Λύσανδρος τους Γερμανούς και οι Έφοροι τους Αμερικανούς), ο Θηραμένης μου θυμίζει τον Παπανδρέου, ο Κριτίας το Σαμαρά και ο Θρασύβουλος τον Τσίπρα.
Υπάρχουν βέβαια και άλλοι συνδυασμοί, όπως ότι ο Τσίπρας θυμίζει τον Θηραμένη και ο Θεοδωράκης τον Κριτία, οπότε απλώς αναζητείται Θρασύβουλος...

30 σχόλια:

  1. Γαλάτη, αυτό είναι το κείμενο με τους Τριάκοντα... που είχες πει κάτι μήνες πριν ότι θα ετοίμαζες;
    Θα επανέλθω άλλη στιγμή, γιατί δεν έχω καθόλου χρόνο, έκανα ένα μικρό διάλειμμα, το είδα τυχαία και όπως καταλαβαίνεις ενθουσιάστηκα, καθώς το περίμενα καιρό.
    Καλό σου απόγευμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι, αυτό είναι.
      Τώρα... "ξεβαρέθηκα" και το έγραψα.

      Διαγραφή
    2. αχαχαχα κάτι μου θυμίζει αυτό! ☺ Ξέρεις εσύ!

      Διαγραφή
    3. Το 'χω αυτό το θέμα με την... (να το πω ευγενικά) κωλυσιεργία μου!

      Διαγραφή
  2. Ορθός ο παραλληλισμός της ιστορίας απ' την αρχαία Αθήνα, με το τώρα.
    Σήμερα βέβαια έχουμε πολλούς υποψήφιους για το ρόλο του Θηραμένη (τον αρχι-Θηραμένη τον Σημίτη μη ξεχνάμε...)
    Κι η ιστορία επαναλαμβάνεται αδιάκοπα. Μου θύμισε το κείμενό σου τα λόγια του Μακρυγιάννη:
    "Τότε, εκεί που καθόμουν εις το περιβόλι μου και έτρωγα ψωμί, πονώντας από τις πληγές, όπου έλαβα εις τον αγώνα και περισσότερο πονώντας δια τις μέσα πληγές όπου δέχομαι δια τα σημερινά δεινά της Πατρίδος, ήλθαν δύο επιτήδειοι, άνθρωποι των γραμμάτων, μισομαθείς και άθρησκοι, και μου ξηγώνται έτσι: 'Πουλάς Ελλάδα, Μακρυγιάννη;'
    Εγώ, στην άθλιαν κατάστασίν μου, τους λέγω: 'Αδελφοί, με αδικείτε. Ελλάδα δεν πουλάω, νοικοκυραίγοι μου".
    Ποιοι οι είναι οι σύγχρονοι νοικοκυραίγοι, είναι πασιφανές νομίζω.
    Μακρυγιάννηδες δεν ξέρω αν έχουμε ακόμα...

    Υ.Γ. Συγχαρητήρια για το κείμενο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι αντιστοιχίες είναι άπειρες- όρεξη να 'χει κανείς να παραλληλίζει!
      Βέβαια βασίζονται πολλές φορές στις δεδομένες ερμηνείες μας για το σήμερα και όχι το αντίστροφο, όπως θα ήταν το ευκταίο.

      Από τέτοιους νοικοκυραίγους, άλλο τίποτα!
      Και παλιά και τώρα.
      Και μόνο μια βόλτα προχθές στο Σύνταγμα θα ήταν αρκετή για να τους συναντήσει κανείς...

      Διαγραφή
  3. Βρε βρε "όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν"...
    Αχ όταν ήμενα μικρούλα και τα διάβαζα, παθιαζόμουν και τασσόμουν πάντα με πλευρά. Έτσι ήμενα εγώ με την Ιστορία πάντα!
    Από τότενες ήμενα δημοκρατικιά και φουλ αντίσταση και αγώνες!
    Καλά κατάλαβες : με το "Θρασύβουλα τον Μέγιστο" θα ήμουν καλέ! Θέλει και ρώτημα;
    ΥΓ: Εξαιρετικό κείμενο- η Ιστορία υπάρχει, αλλά δεν διδάσκει!
    ΥΓ: Πόσες φορές θα δώσω οδηγίες εδώ μέσα: για την πρώτη φωτό που μας βγαίνει δεξιά ( και δεν το αντέχω όπως και να το δεις!) πάμε στην επεξεργασία ,στο HTML και πειράζουμε το width. ☺☺☺

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κι εγώ πάντα ταυτιζόμουν με κάποιον.
      Και ο κάποιος ήταν πάντα η Αθήνα και ιδιαίτερα οι δημοκρατικοί της...

      Η Ιστορία είναι κάτι σαν "εθνική ψυχανάλυση".
      Σα να κάθεται ένας ολόκληρος λαός σ' έναν καναπέ και να εξιστορεί τα παιδικά του χρόνια, για να λύσει τα τωρινά ψυχολογικά του.

      ΥΓ.: Ναι βρε, το θυμάμαι αυτό με το html.
      Σε όλες τις εικόνες το έκανα, αλλά ξέχασα την πρώτη εικόνα!

      Διαγραφή
  4. Για να απαντήσω στο βασανιστικό ερώτημα που θέτεις στο ΥΓ1: Οι Αθηναίοι έπρεπε να αντισταθούν στην πολιορκία και να πολεμήσουν ως το τέλος. Αν σε κάθε περίπτωση που η χώρα (εν προκειμένω η πόλη) απειλείται και «βρίσκει τα σκούρα», αυτό που επιλέγει είναι η συνθηκολόγηση και η υποταγή, τότε δεν μιλάμε για χώρα. Μιλάμε για ένα εντελώς ανυπόληπτο κρατίδιο που αργά ή γρήγορα καταντάει το τσουλάκι των ισχυρών.

    Στην εποχή όπου διαδραματίστηκαν τα γεγονότα, οι πόλεμοι ήσαν η καθημερινότητα. Δεν ενέσκηπταν από το πουθενά. Όφειλε επομένως αυτός που πολεμά να είναι προετοιμασμένος για κάθε ενδεχόμενο και όχι να οπισθοχωρεί στα δύσκολα.

    Σε μια τέτοια περίπτωση, τα δύσκολα δεν θα σταματήσουν ποτέ να έρχονται.

    Άλλωστε, όπως ανέφερες, ο (ουσιαστικά) εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα σε δημοκρατικούς και ολιγαρχικούς μέσα σε ένα 8μηνο εξολόθρευσε περισσότερους Αθηναίους απ’ όσους ο 10ετής πόλεμος Αθήνας-Σπάρτης.

    Άρα, ποιο το όφελος;

    Άσε, το βρήκα.
    α) να αποπληρωθούν τα δάνεια των ολιγαρχών που –ως εκ θαύματος- κλήθηκε να τα πληρώσει ο λαός που ούτε τα ζήτησε, ούτε τα χάρηκε,
    β) να αμνηστευτούν οι υπαίτιοι που –ως εκ θαύματος- συνέβη να είναι οι ολιγαρχικοί και αυτοί που τους αμνήστευσαν να είναι οι νικητές δημοκρατικοί.

    Τι λες; Πήρα καλό βαθμό;

    ΥΓ: Το «καλύτερο» της διδακτικής αυτής Ιστορίας είναι ότι ο λαός κλήθηκε να πληρώσει τα δάνεια που πήραν οι Τριάκοντα Τύραννοι από τη Σπάρτη για να κάνουν τον πόλεμο εναντίον του. Όσοι δηλαδή γλιτώσετε το θάνατο θα πληρώσετε για τις σφαίρες που ξοδέψαμε να σας πυροβολάμε.
    Έχω την εντύπωση ότι τα γεράκια των Βρυξελλών διαβάζουν ΠΟΛΥ την ελληνική Ιστορία και διδάσκονται…

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εγώ είμαι λίγο επιφυλακτικός και με τις δύο επιλογές.
      Απ' τη μια, στην περίπτωση που συνθηκολογήσεις, μετά βγάζουν πάνω σου τα απωθημένα τους. Και όσο πιο πολλά έχουν, τόσο το χειρότερο.
      Και οι ολιγαρχικοί αυτό κάνανε εκεί.
      Απ' την άλλη, δεν είναι πάντοτε η καλύτερη επιλογή ο πόλεμος μέχρις εσχάτων. Πρέπει και να μετράς αν σε παίρνει. Διότι, αν είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αφανιστείς, τότε δεν έχει νόημα ο πόλεμος.

      π.χ. η Ελλάδα καλώς πήγε και πολέμησε τους Ιταλούς στην Πίνδο, αφού έβλεπε ότι, αν και αουτσάιντερ, είχε αρκετά στρατηγικά πλεονεκτήματα που θα της επέτρεπαν να αντισταθεί επαρκώς.
      Αλλά, όταν μπήκαν οι Γερμανοί τον Απρίλη του 41, καλώς έκανε και συνθηκολόγησε. Διότι, αν η κουρασμένη Ελλάδα επέλεγε τον πόλεμο μέχρις εσχάτων με τη τη Γερμανία, τότε οι Γερμαναράδες θα είχαν αφανίσει τον πληθυσμό.
      Και σήμερα δεν ξέρω τί γλώσσα θα μιλούσαμε.
      Πολλές φορές είναι καλύτερο να κάνεις πίσω μια στιγμή που δε σε παίρνει, ώσπου να ανασυνταχθείς και να επιτεθείς αργότερα.

      Έτσι λοιπόν και στην πολιορκία της Αθήνας το 404 π.Χ.
      Όπως είχαν έρθει τα πράγματα, η ηττημένη, αποδεκατισμένη, πολιορκημένη και αποκλεισμένη από παντού Αθήνα δεν είχε ούτε μία πιθανότητα στο εκατομμύριο να κρατήσει αντίσταση στους Σπαρτιάτες.
      Αν επέλεγε τον πόλεμο μέχρις εσχάτων, πιθανότατα δε θα έμενε κολυμπηθρόξυλο στην Αθήνα και σήμερα δε θα ξέραμε κανέναν Δημοσθένη, Αριστοτέλη, Επίκουρο, Πλάτωνα κλπ.
      Μια μικρή υποχώρηση της έδωσε χρόνο να ανασυνταχθεί και μετά από 8 μήνες επέστρεψε δριμύτερη και, εκμεταλλευόμενη μια εσωτερική διαμάχη στο στρατόπεδο του εχθρού, σιγά-σιγά επανήλθε στην κανονικότητα.

      Απ' την άλλη βέβαια, η συνθηκολόγηση έφερε τους Τριάκοντα Τυράννους στην εξουσία, των οποίων η διακυβέρνηση έφερε πρωτοφανείς πολιτικές διώξεις, εκτοπίσεις και σφαγές.
      Μιλάμε για βαρβαρότητα. Για δολοφονικό καθεστώς. Υπό την ανοχή των Σπαρτιατών, βέβαια, οι οποίοι όμως μετά έκαναν πίσω διότι υπολόγισαν ως τεράστιο το κόστος της διαρκούς στρατιωτικής βοήθειας που ζητούσαν οι Τύραννοι.

      Διαγραφή

    2. Η Ιστορία μας βοηθά να κρίνουμε κάτι και από την πλευρά των κινήτρων αλλά και εκ του αποτελέσματος.
      Από την πλευρά των κινήτρων, νομίζω ότι οι υποστηρίζοντες τη μάχη μέχρις εσχάτων έχουν το δίκιο της άποψης ότι αν παραδοθείς, μετά θα σου αλλάξει τα φώτα ο εχθρός. Και δεν ε΄χουν καθόλου άδικο.
      Εκ του αποτελέσματος όμως νομίζω πως περισσότερο δικαιώνεται η απόφαση της συνθηκολόγησης, αφού ναι μεν έφερε πολλά, πάρα πολλά δεινά στην πόλη, αλλά τουλάχιστον μετά από αυτήν υπήρχε πόλη.
      Τραυματισμένη, αλλά υπήρχε. Διότι θα μπορούσε να είναι και σκοτωμένη.
      Υπάρχει και το παράδειγμα της σφαγής των Μηλίων άλλωστε, όπου η απόφαση των κατοίκων για πόλεμο μέχρις εσχάτων δε συνυπολόγισε την αδυναμία υποστήριξης αυτής της απόφασης και οδήγησε σε πραγματικό αφανισμό του πληθυσμού του νησιού αυτού από τους κοσμοκράτορες Αθηναίους...

      Οι Θηβαίοι, απ' την άλλη, όταν ήρθαν οι Πέρσες για να κατακτήσουν την Ελλάδα, έκαναν την κορόιδα και ήταν η μόνοι απ' όλους τους Έλληνες που συνθηκολόγησαν με τους Πέρσες. "Μήδισαν" δηλαδή
      Ενώ θα μπορούσαν κάλλιστα να ταχθούν στο πλευρό των υπολοίπων Ελλήνων που συγκροτούσαν ένα στρατό (ολιγοπληθέσερο αλλά..) ικανό να αντιμετωπίσει τους αμέτρητους Πέρσες, αυτοί επέλεξαν το δρόμο της υποταγής.
      Η απόφαση αυτή των Θηβαίων εκ του αποτελέσματος κρίνεται λάθος, διότι από τη στιγμή που τελικά τον πόλεμο τον κέρδισαν οι Έλληνες, για παραπάνω από 100 χρόνια οι Θηβαίοι γεύονταν τις συνέπειες της απόφασής τους.
      Δηλαδή, οι υπόλοιποι Έλληνες τους είχαν βάλει στο μάτι και τους σακάτευαν σε κάθε ευκαιρία.
      Και ο Φίλιππος της Μακεδονίας ακόμη, πήγε και τους... "πέρασε ένα χεράκι"! Ενώ είχαν περάσει πάνω από 150 χρόνια απ' τον "Μηδισμό" των Θηβαίων...

      Και οι Θηβαίοι είναι φάουλ διότι δεν ήταν μόνοι τους. Υπήρχε μια συμμαχία έτοιμη να πολεμήσει και αυτοί πήγαν με τους άλλους.
      Ενώ π.χ. η Αθήνα του 404 είχε μείνει απελπιστικά μόνη.
      Όπως και η Ελλάδα: δε θα έμπαινε καν στον πόλεμο με τους Ιταλούς, αν δεν υπήρχε η Αγγλία να ηγείται του αντί-Χίτλερ στρατοπέδου.
      Μόνος εναντίον όλων δεν μπορείς να αντέξεις.
      Αν έχεις συμμαχίες όμως, τότε αξίζει να προσπαθήσεις.

      Με λίγα λόγια, θέλω να πω πως δεν υπάρχει τίποτα που να ισχύει παντού και για πάντα.
      Ούτε ο πόλεμος είναι αυτοσκοπός ούτε και η συνθηκολόγηση.
      Ανάλογα με τις συνθήκες, το χρόνο, τον τόπο, τους συμμετέχοντες (το "τάιμινγκ" που λένε και στο χωριό μου) είναι άλλοτε ορθότερη η επιλογή του πολέμου μέχρις εσχάτων και άλλοτε η επιλογή της συνθηκολόγησης.
      Το θέμα είναι να μπορούμε να αξιολογούμε σωστά τις εκάστοτε συνθήκες και τις δυνατότητές μας.

      Διαγραφή
    3. ΥΓ.: Να διευκρινίσω ότι δεν εννοώ ότι σώνει και καλά η καλύτερη επιλογή είναι η συνθηκολόγηση.
      Διότι υπάρχει και το παράδειγμα του Μαραθώνα.
      Αρκεί όμως να είμαστε πεπεισμένοι ότι πράγματι μπορούμε να τους πετάξουμε στη θάλασσα όπως οι 11.000 Έλληνες τις πολλές δεκάδες χιλιάδες Περσών.
      Χρειάζεται όμως να τους στριμώξεις καλά, ένα σχέδιο Μιλτιάδη και ένα πλήθος που να ακολουθεί πιστά τις επιλογές του στρατηγού.

      Το ποια είναι η καλύτερη επιλογή δεν το έχω ακόμη αποφασίσει μέσα μου.
      Όταν έρθει η ώρα να τεθεί, τότε θα αποφασίσω.

      Διαγραφή
    4. Ενδιαφέρουσα ιστορία. Ο καθένας κάνει τους παραλληλισμούς του βλέπω, ανάλογα με την ιδεολογική του ταυτότητα. Να μια ακόμη ιστορία, λίγα μόλις χρόνια πριν (416 π.Χ.), που δεν αφήνει περιθώρια να βγάλει ο καθένας διαφορετικό συμπέρασμα
      Η σφαγή των Μηλίων:

      http://scepticusbatsicus.blogspot.gr/2015/02/the-strong-did-what-they-could-and-weak.html

      Διαγραφή
    5. Η σφαγή των Μηλίων είναι το χειρότερο σενάριο απ' όλα.
      Ο διάλογος Αθηναίων-Μηλίων είναι το απώγειο του κυνισμού.
      Είναι αυτά που λένε και σήμερα και πάντα οι Μεγάλες Δυνάμεις στους μικρούς που αντιστέκονται.
      Βέβαια η αντίσταση δεν οδηγεί πάντοτε σε "σφαγή των Μηλίων" (διότι πολλές φορές οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα), αλλά είναι πάντοτε ένα από τα βασικά σενάρια που δε θα πρέπει να το ξεχνούν ου΄τε οι λαοί ούτε οι κυβερνήσεις..

      Διαγραφή
  5. Αν και αργοπορημένη και αρκετά εξαφανισμένη, ήρθα για το πολυπόθητο κείμενο. Δυστυχώς οι αυξημένες υποχρεώσεις των ημερών, οι ανατροπές των ανατροπών που μου έχουν προκύψει τις τελευταίες ημέρες (από το ένα άκρο στο άλλο), σαν την πολιτική κατάσταση ένα πράμα, με έχουν απομακρύνει από όλους και όλα εδώ. Προσπαθώ να συντηρώ τον δικό μου χώρο κι αυτό με το ζόρι.

    Κάνω μεγάλες εισαγωγές και το ξέρω...(είμαι λίγο μπλα, μπλα, μπλα)
    Επί του θέματος λοιπόν!
    Υποκλίνομαι στο κείμενό σου και στον τρόπο σκέψης σου! Οι προσδοκίες μου γι' αυτή την ανάρτηση έχουν εκπληρωθεί. Με αυτό τον τρόπο διδάσκω Ιστορία, ώστε τα παιδιά λίγο μετά το κάνουν από μόνα τους συγκρίνοντας γεγονότα, καταστάσεις, πρόσωπα κλπ από διαφορετικές ιστορικές περιόδους ή με το σήμερα. Με εκπλήσσουν.
    Κατάλαβες ότι είμαι ενθουσιασμένη με το σημερινό - έχω και το ασυγκράτητο...

    Το δίλημμα υπάρχει... Για μένα Θηραμένης ή Θρασύβουλος;
    Η πορεία των πραγμάτων θα αποδείξει αν ο Τσίπρας είναι Θηραμένης ή Θρασύβουλος. Από ό,τι βλέπεις δεν συζητώ για κανένα από τα άλλα ερωτήματα που έθεσες και η εξήγηση είναι προφανής.
    Θα ήταν ιδανικό να είναι Θρασύβουλος με σχέδιο Μιλτιάδη και με ένα πλήθος που να ακολουθεί πιστά τις επιλογές του στρατηγού του, όπως λες κι εσύ.
    Θα γίνει όμως έτσι; Αυτό θα ήταν η σωτηρία μας πραγματικά.
    Θρασύβουλο πάντως μπορεί να τον κάνει μόνο ο κόσμος...
    Με ανησυχεί η νέα "μόδα" της δήθεν μετριοπάθειας από κάποιους, που άρχισε να παίζει μόλις τις τελευταίες μέρες μετά την διαδήλωση των "Gucci" (όπως έγραψε και μια φίλη). Με ανησυχεί ακόμη πιο πολύ, γιατί το είδα να αναπτύσσεται γύρω μου άμεσα... Ευτυχώς υπάρχουν κι άλλοι πολλοί που δεν επηρεάστηκαν προς το παρόν από τις "σειρήνες"!
    Πιστεύω ότι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να πηγαίνουμε βήμα-βήμα με βάση τις εξελίξεις, έχοντας όμως στο μυαλό μας κάποια πιθανά επόμενα βήματα που θα κάνουν οι άλλοι. Απαιτείται παράλληλα καλό σχέδιο πίσω από όλα, προκειμένου να είσαι σε θέση να περιμένεις τον αντίπαλο στη γωνία...
    Ίδωμεν και με κεραίες σε πλήρη λειτουργία, αλλιώς την κάτσαμε...και δεν θα ξέρουμε από πού μας ήρθε. Εκεί να δεις γλέντι, όπου και μετά το τέλος μας ο ένας θα ρίχνει τις ευθύνες στον άλλο και η προπαγάνδα θα συνεχίσει να κάνει τη δουλειά της, μέχρι να μας εξαφανίσει.



    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γενικώς προσπάθησα να αφηγηθώ τα γεγονότα χωρίς δικό μου σχολιασμό, για να βγάλει ο καθένας τα δικά του συμπεράσματα.
      Δεν ήθελα να κατευθύνω κανέναν προς κάποιο συμπέρασμα και χαίρομαι να βλέπω διαφορετικές τοποθετήσεις.

      Οι... guzzo-διαδηλωτές δεν είναι μετριοπαθείς. Είναι ακραίοι.
      Και δεν θέλω να τους χαρίζουμε αυτόν τον θετικό προσδιορισμό.
      Γιατί είναι κάφροι.
      Επομένως το η λέξη "δήθεν" μπροστά απ' το "μετριοπαθείς" ήταν εύστοχη.

      Όσο για τις εξελίξεις, το ποιος είναι τελικά ο Θηραμένης, ο Θρασύβουλος ή όποιος άλλος ξέρω γω, αυτό θα φανεί μέσα στο προσεχές διάστημα.
      Το 460 χρειαζόταν Περικλής, το 415 χρειαζόταν Νικίας, το 404 χρειαζόταν Θηραμένης και το 403 χρειαζόταν Θρασύβουλος.
      Το timing κρίνει τα πάντα.
      Ή ο "καιρός" που έλεγαν αντίστοιχα οι αρχαίοι το timing- μα δεν έχουμε αντίστοιχη νεοελληνική λέξη.

      Διαγραφή
    2. Μάλλον δεν ήμουν σαφής σχετικά με τους "δηθεν μετριοπαθείς". φυσικά και δεν αναφερόμουν στους διαδηλωτές της συμφοράς (αυτοί είναι απόλυτα ακραίοι και χυδαίοι), αλλά σε αντιδράσεις γνωστών και άλλων που ξαφνικά έγιναν δήθεν μετριοπαθείς μετά τη διαδήλωση των μαμούχαλων και σε σχέση μ' αυτή! Νέα μόδα η διαδήλωση των Gucci, νέα μόδα και η μετριοπάθεια από το κοινό που παρακολουθεί το σόου...
      Θα γράψω κάποια στιγμή γι' αυτές τις αντιδράσεις, οι οποίες μόνο φόβο δηλώνουν ή πλήρη σύγχυση επιτέλους. Τι να πω!

      Διαγραφή
    3. Να σου πω την αλήθεια... δεν κατάλαβα!
      Μπερδεύτηκα. Τι εννοείς;
      (είναι και καλοκαίρι και ο ήλιος βαράει στο κεφάλι και δεν... πολυστροφάρω- χεχε)

      Διαγραφή
    4. Καλά, είμαι πολύ σαϊνι, αφού κατάφερα να σε μπερδέψω...!
      Είναι μια πρωτιά αυτό, δεν μπορείς να πεις...χεχε!

      Άκουσα διάφορους γύρω μου να θεωρούν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα που διαδήλωσαν οι χυδαίοι. Φυσικά δημοκρατία έχουμε οπότε εννοείται ότι μπορούν όλοι να εκφράζονται ελεύθερα, όμως όχι πως δεν είναι σωστό να τους κράξουν οι υπόλοιποι, ενώ έχουν κάνει τα χειρότερα στον τόπο είτε πολλοί από τους ίδιους είτε από τα πολιτικά πρόσωπα που ήταν μαζί τους. Δεν συμφωνώ με την επίθεση που τους έγινε κάτω από αντίπαλους διαδηλωτές, γιατί μόνο ένα μακελειό μας έλειπε τώρα.
      Δεν μπορεί επειδή κάποιοι φοβήθηκαν ένα μακελειό να φτάσουν να δικαιολογούν κάθε κίνηση των χυδαίων και να μαλακώνουν απέναντί τους δείχνοντας δήθεν ευγένεια και ανωτερότητα λες και δεν έχει συμβεί τίποτε.
      Το θεωρώ γελοίο κάτι τέτοιο, όταν ξέρουμε ότι αυτές οι διαδηλώσεις έγιναν για να πετάξουν τη βόμβα και να προκαλέσουν φασαρίες.
      Ελπίζω να έγινα πιο σαφής, μια και ο ήλιος είναι πάνω από τα κεφάλια όλων μας...

      "Πάντως έχουν πλάκα τα sites και τα blogs.
      Τη μια μέρα "Τσίπρα προδότη-κωλοτούμπα"
      και την άλλη μέρα "Βάστα Τσίπρα"!"
      Αυτό που είδα να λες δείχνει τον παραλογισμό μέσα στον οποίο εντάσσεται αυτό που λέω κι εγώ παραπάνω! Και κατά βάθος δεν έχουν καθόλου πλάκα, γιατί αυτοί ψηφίζουν και για σένα και για μένα... μην το ξεχνάμε αυτό!
      Πες μου μετά πώς θα βγάλουμε άκρη;;;
      Ακούω γενικά πολλά απίθανα, που ως ένα σημείο μπορώ να τα δικαιολογήσω λόγω της ψυχικής κόπωσης ή του φόβου, αλλά δεν είναι δυνατόν να συνεννοηθούμε έτσι και σε στιγμές που θα έπρεπε να είμαστε ψύχραιμοι και συγκεντρωμένοι σ' αυτό που εξελίσσεται γύρω μας!

      Διαγραφή
    5. Κοίτα.. κι εγώ είμαι από αυτούς που βγήκαν και έκραξαν τους συγκεκριμένους διαδηλωτές.
      Διότι θεωρώ τα αιτήματά τους γελοία, όπως και την πολιτική τους τοποθέτηση.
      Αλλά όσο δημοκρατικό δικαίωμα έχω εγώ να τους κράζω, άλλο τόσο δημοκρατικό δικαίωμα ε΄χουν κι αυτοί να διαδηλώνουν.
      Και επομένως ούτε εμένα μου άρεσε καθόλου -ίσα ίσα που το βρήκα σαν πρόβα προβοκάτσιας- η αντιδιαδήλωση των αναρχικών/αριστεριστών- ούτε οι ίδιοι δεν ξέρουν τί είναι.
      Αντιδιαδηλώσεις κάνουν οι φασίστες, γιατί έχουν στο μυαλό τους το μακελειό.
      Και οι προβοκάτορες ενίοτε.

      Τελοσπάντων, κανείς μας δεν κατέχει την απόλυτη αλήθεια.
      Μπορεί οι "Μένουμε Ευρώπη" να έχουν τελικά το δίκιο και οι υπόλοιποι να είμαστε οι μαλάκες.
      Αλλά όσο στις διαδηλώσεις τους λένε μαλακίες και σέρνουνε μαλάκες, τόσο εγώ θα τους κράζω.

      Και επίσης, δε το λέω αυτό επειδή ο Βολταίρος είπε εκείνο το τσιτάτο που το 'χω σιχαθεί, αλλά με νοιάζει μόνο να μη σκοτωθούμε μεταξύ μας.

      Διαγραφή
    6. Το κράξιμο εννοείται ότι τους χρειάζεται, για να μην παίρνουν και την ηθική ικανοποίηση από πάνω. Και πολύ καλά έκανες και όσοι το έκαναν. Τα συμφέροντά τους κοιτάνε και μόνο ή αυτά που νομίζουν ότι είναι συμφέροντά τους. Δεν τους νοιάζει τίποτε παραπέρα. Το κατά πόσο έχουν δίκιο εκείνοι κι εμείς είμαστε οι μαλάκες ,δεν νομίζω ότι χρειάζεται πολλή ανάλυση, μια και η ευημερία τους στηριζόταν στην αφαίμαξη όλων των άλλων ή στα πτώματά τους. Νόμος της ζούγκλας θα μου πεις... Μα διατυμπανίζουν το όνομα της δημοκρατίας, του πολιτισμού κλπ, κλπ... υπάρχει δημοκρατία στη ζούγκλα; Γιατί να αναρωτιόμαστε αν έχουν δίκιο (Με έχει απσχολήσει κι άλλη φορά αυτό που λες για το δίκιο τους, γιατί το έχεις ξαναπεί. Εκτός αν το λες ειρωνικά...);

      Το μόνο που δεν χρειαζόμαστε είναι έναν αλληλοσπαραγμό ετούτη την ώρα και η ιστορία μας έχει να μας διδάξει πολλά. Τώρα έχουμε τη γνώση και θα ήταν ανεπίτρεπτο να συμβεί και πάλι παρά το γεγονός ότι ώρες-ώρες βλέπεις να επικρατούν μόνο τα άγρια ένστικτα.

      υ.γ.1
      Μαλάκες μάς θεωρούν σίγουρα εκείνοι και κορόιδα. Να είσαι σίγουρος.

      υ.γ.2
      Θυμάσαι για τη λαίλαπα που σου είχα πει; Σταματημό δεν έχει και το περίμενα. Όμως πιο πολύ με ανησυχεί η στάση του κόσμου εδώ. Έχουν αρχίσει και υποχωρούν και ρίχνουν χοντρές ευθύνες χωρίς να ζυγίζουν καθόλου τις προσπάθειες που έχουν γίνει ή αν υπάρχει κάποια άλλη λύση αυτή τη στιγμή.
      Ναι, κι εγώ θα ήθελα να περάσει άμεσα σε δημοψήφισμα και ρήξη αν γινόταν, για να τελειώνουμε, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά σίγουρα. Πίσω από τις κλειστές πόρτες δεν θα μάθουμε ίσως ποτέ ή πολύ αργότερα μέχρι πού έφτασαν οι εκβιασμοί. Μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Μου άρεσε το σχόλιό σου στου Πέτρου και με βρίσκει σύμφωνη. Πόσοι όμως σκέφτονται όλα αυτά;

      Διαγραφή
  6. Απαντήσεις
    1. Και μία τελευταία:

      http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/mar/10/byzantine-empire-crisis-lesson-for-eu

      Διαγραφή
    2. Τα αγγλικά μου δεν είναι πολύ καλά και δεν το κατάφερα

      Διαγραφή
  7. Aπολυτος ο συσχετισμος του χτες με το σημερα κι ας μην μπαινουμε καν στη διαδικασια αντιστοιχισης με συγκεκριμενα προσωπα, η ουσια ειναι το θεμα. Και η ουσια ειναι πως οντως, οι ανθρωποι επαναλαμβανονται. Υπαρχουν παντα οι εξουσιολαγνοι, οι ακραια εθνικιστες αλλα κι οσοι διαθετουν κοινη λογικη. Δυστυχως, οι τελευταιοι αν και συνηθως και πλειοψηφια ειναι και πιο σικαιοι στην κριση τους, ειναι αυτοι που παραγκωνιζονται ευκολοτερα καθως δεν διαθετουν περισσιο φανατισμο ουτε κυνηγουν καποιο συμφερον, περαν του κοινου καλου.
    Να πω οτι απο αυτα πρεπει να παραδειγματιζομαστε και να μην επαναλαμβανουμε τα ιδια λαθη; Νομιζω θα χασω τα λογια μου μιας και ο ανθρωπος δεν αλλαζει.. Οποτε θα πω περαστικα μας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτή η κατηγοριοποίηση έχει μακρύ παρελθόν και μακρύ μέλλον.
      Ξέρεις, αυτό που παρατηρείς συμβαίνει μάλλον επειδή οι κραυγές καλύπτουν τις φωνές.
      Σ ' ένα δωμάτιο που όλοι κραυγάζουν, δεν υπάρχει χώρος για επιχείρημα.
      Η Ελλάδα σήμερα είναι ένα τέτοιο δωμάτιο.
      Και πάντα θα είναι.
      Και όχι μόνο η Ελλάδα. Κάθε χώρα.

      Διαγραφή
  8. Απαντήσεις
    1. Είναι εντυπωσιακό να βλέπει κανείς στο παρελθόν τον καθρέφτη του παρόντος και τη γυάλινη σφαίρα του μέλλοντος...

      Διαγραφή
    2. Μ' έχει πιάσει το ποιητικό μου πάλι... χαχα

      Διαγραφή