Κυριακή, 29 Μαρτίου 2015

ΤΕΧΝΗ: πλάθουμε ένα δικό μας μικρό σύμπαν ή απλά βγάζουμε τα ψυχολογικά μας;


 
Τι φταίει που η Ελλάδα δεν έχει σήμερα Ελύτη, Σεφέρη ή Ρίτσο;
Γιατί δεν παράγει σήμερα Θεοδωράκη, Λοΐζο, Χατζηδάκι, Πλέσσα ή Τσιτσάνη;
Γιατί δε βγάζει νέο Ελευθερίου, Παπαδόπουλο, Ρασούλη ή Πάνου;
Πού είναι ο νέος Σακελλάριος, Δαλιανίδης, Τζαβέλλας ή Τσιφόρος;
Γιατί δεν υπάρχει άλλος Χορν, Βέγγος, Ηλιόπουλος, Μακρής ή Τσαγανέας;


Ή μήπως υπάρχουν και απλώς δεν τους βλέπουμε;
Σ' αυτό το ερώτημα μπορώ να απαντήσω με βεβαιότητα ότι δεν τους βλέπουμε, επειδή απλώς δεν υπάρχουν.

Δεν μπορεί να κρύβεται η καλή τέχνη.
Κάθε γνήσια και υψηλού επιπέδου τέχνη σε σύντομο διάστημα καθίσταται λαϊκή.
Δεν υπάρχει καλή τέχνη για λίγους.
Η καλή τέχνη είναι για τους πολλούς.
Γίνεται πάντοτε δημοφιλής.

Αν το δούμε επιφανειακά, ίσως να ευθύνεται ως ένα βαθμό η εμμονή του πιο "διαβασμένου" μέρους του καλλιτεχνικού κόσμου με την τέχνη για λίγους, προορισμένη μόνο για τις ελίτ των "ψαγμένων" και των "κουλτουριάρηδων".
Η προσωπική μου εμπειρία από γνωριμίες με καλλιτέχνες (σκηνοθέτες, μουσικοί, ηθοποιοί) είναι ενδεικτική: όλοι σχεδόν αποστρέφονται τη "μαζική τέχνη" και τα καλλιτεχνήματά τους σχετίζονται μονίμως με περιθωριακού ενδιαφέροντος ζητήματα και προβληματισμούς (εν ολίγοις, με το λούμπεν στοιχείο της κοινωνίας).
Όχι ότι και αυτά τα θέματα δεν έχουν την αξία τους, αλλά σίγουρα δεν μπορεί το μεγαλύτερο μέρος της καλλιτεχνικής παραγωγής στη χώρα να ασχολείται μονομανώς με αυτά.
Οι πολλοί απουσιάζουν από την τέχνη τους.
Και αφού απουσιάζουν ως θεματολογία, απουσιάζουν και ως κοινό, ως αποδέκτες του μηνύματός τους.


Απ' την άλλη πλευρά, απ'τους καλλιτέχνες της βιομηχανίας της μαζικής κουλτούρας, έτσι κι αλλιως δεν μπορεί κανείς να περιμένει πολλά.
Όταν έχεις την αισθητική της σαπουνόπερας, δεν μπορείς να φτιάξεις σπουδαία ταινία.
Όταν έχεις την αισθητική του σκυλάδικου, δεν μπορείς να γράψεις σπουδαίο τραγούδι.
Όταν έχεις την αισθητική του Nitro, δεν μπορείς να γράψεις σπουδαίο ποίημα.


Εδώ καλό είναι να σημειώσουμε και ένα άλλο ζήτημα.
Κάθε έργο τέχνης θα μπορούσε σχηματικά να διαιρεθεί στα δύο: στη μορφή και το περιεχόμενό του.
Η μορφή θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι αυτή που παράγει το αισθητικό αποτέλεσμα, ενώ περιεχόμενο είναι το μήνυμα που μεταφέρει.
Η αρμονική σχέση μεταξύ μορφής και περιεχομένου είναι το μυστικό επιτυχίας ενός έργου τέχνης.
Δηλαδή αισθητικά ωραίο και νοηματικά περιεκτικό.

Το πρόβλημα έρχεται όταν το ένα είτε απουσιάζει είτε σκεπάζει το άλλο.
Δηλαδή, πολλοί καλλιτέχνες έχοντας π.χ. μεγάλες τεχνικές ικανότητες, εμμένουν στην επίδειξη τεχνικής.
Αυτή είναι η κυριαρχία της μορφής επί του περιεχομένου.
Ξεχνούν όμως ότι όταν η μορφή δεν έχει περιεχόμενο, τότε χάνει και τη δική της αξία.
Γιατί είναι ένα κλούβιο αυγό.

Και απ' την άλλη, κάμποσοι καλλιτέχνες εμμένουν στο περιεχόμενο και παραμελούν τη μορφή.
Εμμένουν στα μηνύματα και τους προβληματισμούς, ξεχνώντας το αισθητικό αποτέλεσμα.
Έτσι, το καλλιτέχνημα αποκτά χαρακτηριστικά διδακτισμού και παύει να 'ναι τέχνη, αλλά κακότεχνο κήρυγμα.

Αυτά βεβαίως είναι τα επιφανειακά αίτια.
Τα ουσιαστικά αίτια είναι πολύ βαθύτερα και μάλλον σχετίζονται με το αξιακό σύστημα της κοινωνίας.
Η τέχνη προϋποθέτει αγάπη για τον άνθρωπο, για την κοινωνία και τη φύση.
Προϋποθέτει εναγκαλισμό του καλλιτέχνη με τους πολλούς (λαϊκότητα) και ταυτόχρονη πτήση του πάνω απ' αυτούς (ώστε να μη γίνεται λαϊκισμός).
Ο καλλιτέχνης πρέπει να 'χει τις εμπειρίες μας, τις παραστάσεις μας, τους καημούς μας, τα αισθήματά μας, τα νεύρα μας, τις αντιδράσεις μας και τα όνειρά μας.
Και όλα αυτά να τα μεταφράζει σε παραστάσεις που να προκαλούν αγαλλίαση, συγκίνηση, γέλιο, προβληματισμό και εν τέλει κάθαρση.
Κάθαρση ψυχής.


Ο καλλιτέχνης πρέπει να βιώνει τον μικροαστό και τον εστέτ.
Τον διανοούμενο και τον αλήτη (που 'λεγε κι ο Σιδηρόπουλος).
Τον πετυχημένο και τον ξεπεσμένο.
Να ξέρει βαθιά τους νόμους της φύσης.
Να ενσωματώνει τη φυσική νομοτέλεια.
Να βιώνει την αλήθεια του κόσμου. 
Να ψυχογραφεί βαθιά τους χαρακτήρες
Να βουτά στη φύση του ανθρώπου.
Να 'ναι φιλόσοφος, αλλά όχι του σαλονιού. Φιλόσοφος του καφενείου.
Λαϊκός φιλόσοφος. Θυμόσοφος.
Και κάθε του ρητό, κάθε του ατάκα να τρυπά τα αυτιά και την ψυχή των πολλών.

Οι περισσότεροι καλλιτέχνες του σήμερα δεν καταπιάνονται με το να πλάσουν ένα δικό τους μικρό σύμπαν, με το φως και τα σκοτάδια του, μέσα στο οποίο θα δρουν οι χαρακτήρες αληθοφανώς.
Οι περισσότεροι απλώς περιφέρουν στα έργα τους τα ψυχολογικά τους.
Ο καλλιτέχνης πρέπει να ενσωματώνει τα πιο βαθιά και έντονα συναισθήματα.
Να παρατηρεί και τις πιο μικρές και φαινομενικά ασήμαντες γωνιές της καθημερινότητας.
Να μπορεί να μπει στην ψυχή των ανθρώπων και κυρίως των καθημερινών ανθρώπων, των αναγνωρίσιμων φιγουρών γύρω μας.
Να βουτά στην ψυχή τους για να βγάλει την ασχήμια και να την ποτίσει με ομορφιά.
Να ξαπλώσει στο σκοτάδι και να το σκεπάσει με φως.


Για πόσους -ενεργούς σήμερα- καλλιτέχνες μπορούμε να πούμε πως συγκεντρώνουν πάνω τους έστω και μερικά από αυτά τα στοιχεία;
Η απομάκρυνση απ' τον άνθρωπο, την κοινωνία και τη φύση, όλο αυτό το τσιμέντωμα της ατομικής και συλλογικής ψυχής θάβει την καλλιτεχνική δημιουργία.

Θα ξαναβγει Τσιτσάνης, Χατζηδάκις, Σακελλάριος, Ρασούλης, Θεοδωράκης, Ελύτης, Ρίτσος και Βέγγος.
Θα ξαναβγεί όταν και αν ξαναδημιουργήσουμε κοινωνία.
Θα ξαναβγεί όταν η τέχνη ξαναδεί την υγεία και όχι μόνο την αρρώστια.
Θα ξαναβγεί όταν η τέχνη ξανακοιτάξει τη ζωή στα μάτια και όχι στα πόδια.
Θα ξαναβγεί όταν η τέχνη ξαναμυρίσει το λαιμό του ανθρώπου και όχι τις μασχάλες του.
Θα ξαναβγεί όταν η τέχνη ξαναγοητευτεί από τη ζωή και την ομορφιά της.

29 σχόλια:

  1. Στο εξαιρετικό σου κείμενο, αντί σχολίου, επίτρεψέ μου να συμπληρώσω τα λόγια του Χριστιανόπουλου απ' τα "Αλαμπουρνέζικα - Η γλώσσα των κουλτουριάρηδων":
    "Για όσους συναισθάνονται αυτή την εξαχρείωση της γλώσσας και θλίβονται κατάκαρδα για όλη αυτή την κατάντια, η λύση είναι μία: Να προσέχουμε πολύ τα λόγια μας κι ακόμα περισσότερο τα γραπτά μας. Κάθε τι που λέμε να το σκεφτόμαστε, και προπάντων πρέπει να γράφουμε κατανοητά. Και για να γίνει αυτό, πρέπει να διαβάζουμε κλασικά κείμενα της λογοτεχνίας μας, που έχουν σωστή και ζωντανή γλώσσα κι επίσης να στήνουμε αυτί στις κουβέντες του λαού. Ο Σολωμός πήγαινε στις ταβέρνες της Κέρκυρας για ν' ακούσει πρόσφυγες από την Κρήτη που τραγουδούσαν μαντινάδες. Ο Καβάφης πήγαινε στα καφενεία και τα φαρμακεία της ελληνικής παροικίας της Αλεξάνδρειας κι έστηνε αυτί για να τσακώσει καμιά ζωντανή ελληνική φράση. Ενώ εμείς, σήμερα διαμορφώνουμε τη γλώσσα μας από τις εφημερίδες, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, και χώρια που δεν μας μένει καιρός ούτε να σκεφτούμε, ούτε να χωνέψουμε αυτά που βλέπουμε κι ακούμε. Πάντως, ούτε το να στήνουμε αυτί αρκεί. Χρειάζεται και κάτι ακόμα: Να ασκούμαστε στο γράψιμο. Και η άσκηση γραφής, κρατάει μια ζωή..."

    Τα σέβη μου αρχηγέ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλά τα λέει ο Χριστιανόπουλος.
      Ο καλλιτέχνης είναι ο μεταφραστής του λαού.
      Κάνει τα μεράκια του λαού ήχο, εικόνα και στίχους.

      Οι πραγματικά μεγάλοι καλλιτέχνες δε σνομπάρουν το λαό.
      Ίσα ίσα που ζηλεύουν πολλές φορές που δεν είναι μέρος του.

      Ο Σολωμός π.χ. ζήλευε που δεν μπορούσε να 'ναι στο Μεσολόγγι.
      Και τους Κρητικούς ήρωες που'χαν ακταφύγει ως πρόσφυγες στα Επτάνησα ζήλευε.
      Και μάλιστα -μια και αναφέρεις τις ταβέρνες της Κέρυρας- είναι χαρακτηριστικό ότι ένα απ' τα μεγάλα του ποιήματα, τον "Κρητικό" τον έγραψε ακριβώς έτσι: είναι διαήγηση των παθημάτων ενός Κρητικούήρωα που κατέφυγε εκεί. Σε τέτοιο σημείο μάλιστα, ώστε δεν είναι σίγουρο μήπως την ιστορία την άκουσε από κάποιον...
      Ο Ρίτσος απ' την άλλη, έγραφε ποιήματα στην εξορία.
      Πώς αλλιώς θα μπορούσε να εμπνευστεί το "κείνες τις ώρες σφίγγεις το χέρι του συντρόφου σου" ή αν ο Ελύτης δεν πολεμούσε μαζί με όλους στο μέτωπο πώς θα γραφε το "άσμα ηρωικό και πένθιμο"...;
      Αν δε νιώσεις σαρξ εκ της σαρκός του λαού σου, δεν μπορείς να γράψεις τέχνη γι' αυτόν.

      Διαγραφή
  2. Τρίχες! Ο Αληθινός Καλλιτέχνης είναι ενας Καταραμένος - ένας Κακόβουλος - ένας Αιρετικός που κυκλοφορεί συνήθως με ενα μπιτόνι πετρέλαιο παραμάσχαλα η με ενα μπουκέτο απο Άνθη του Κακού και μοιράζει Έρεβος και Θανατηφόρες Ηδονές και Πάθη απο Πρόστυχα Τραγούδια - Λέξεις - Σκέψεις και Συναισθήματα που δεν αναπαριστούν ενα Υπέροχο Κόσμο, αλλά μια Τρομακτική Σφαγή όπου είναι δυσδιάκριτες η διαφορές ανάμεσα στο θύτη και στο θύμα. Γιατί ο Αληθινός Καλλιτέχνης είναι ένας Παρίας χωρίς Πατρίδα - θρησκεία η οικογένεια , που κυκλοφορεί σαν μαύρο πρόβατο ανάμεσα σε πεινασμένους λύκους, είναι ένας βλάσφημος που αυτοπυρπολείται σε Κοινή Θέα με υπέρτατη λαγνεία… Το κάνει γιατί ξέρει πως αργά η γρηγορά θα τον κάψουν γιατί ο ραγιάς λαουτζίκος πάντα θα μισεί τους Αληθινούς Καλλιτέχνες. Γιατί τα ανθρωπάκια θέλουν να διασκεδάσουν και να προκόψουν και δεν χωρούν στα γλοιώδη μπουντρούμια της Ψυχής τους και στις γεμάτες πύον και χολή Ζωές τους , στα βρώμικα πάρε δώσε τους και στην καθημερινή πεζότητά τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δηλαδή η τέχνη είναι κάτι που καταλαβαίνουν οι "λίγοι και εκλεκτοί" που υπάρχουν κάπου στο μυαλό υμών που αλληλοαναγνωρίζεστε ως γνώστες και ξεχωρίζετε από την "πλέμπα"...
      Ή δεν κατάλαβα καλά;

      Άσε το άλλο...
      Λες πως ο καλλιτέχνης είναι ντε και καλά "καταραμένος".
      Αυτό σημαίνει λοιπόν πως αυτοί που δεν είναι καταραμένοι δεν είναι καλλιτέχνες.
      Άρα ο Ελύτης, ο Θεοδωράκης, ο Σακελλάριος, ο Χορν, ο Βέγγος, ο Χατζηδάκις,ο Ρίτσος και όλοι αυτοί δεν είναι καλλιτέχνες, αφού δεν συγκεντρώνουν προφανώς τα "κολασμένα" προαπαιτούμενα που θέτεις.

      Αυτό που εφράζεις είναι η μονομανία, στην οποία αναφερόμουν και παραπάνω.
      Όταν διαβάζω το σχόλιό σου,είναι σα να ακούω ένα φίλο μου, σκηνοθέτη, που θεωρεί πως τέχνη είναι μόνο η "καταραμένη".
      Προφανώς, γι' αυτό το λόγο και η θεματολογία στα έργα του είναι ανάλογου ύφους.
      Και γι' αυτό,προφανώς, τα έργα του δε βλέπονται.
      Όχι γιατί είναι κακός στη δουλειά του.
      Αλά επειδή αυτά που δείχνει δενα φορούν κανέναν, εκτός αν συνδυάζει τις ιδιότητες "πρεζάκιας, αιμομίκτης, τραβεστί τα βράδια και θεούσος της μέρα που 'χει βιώσει βιασμό απ' τον πατερα του όταν ήταν μικρός, ενώ η μάνα του το' ντυνε με φουστάνια"
      Ε συγνώμη, για να ταυτιστείς με αυτόν τον ήρωα, θα πρέπει να ανήκεις στο 0,05% του πληθυσμού που ενδεχομένως να 'χει ανάλογες παραστάσεις στη ζωή του...
      Οι υπόλοιποι χασμουριόμαστε.

      Η τέχνη αφορά όλους και όχι μια ελίτ αυτάρεσκων εξυπνάκηδων.
      Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια αφορούν όλους.
      Γι' αυτό και είναι αξεπέραστα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνικής παραγωγής.
      Γιατί ο καθένας βρίσκει κομμάτια του εαυτού του ή των γύρω του στα τεκταινόμενα και τους χαρακτήρες.

      Αν δεν μπορείς να ταυτιστείς με τους ήρωες, τότε δεν μπορεί να υπάρξει η "δι' ελέου και φόβου κάθαρσις".
      Άρα πάει στράφι η διαδικασία...

      Διαγραφή
    2. Η περιγραφή του Spacefreak ταιριάζει μόνο στον Αρθούρο Ρεμπώ. Προφανώς όλοι οι άλλοι δεν είναι καλλιτέχνες.

      Διαγραφή
    3. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

      Διαγραφή
    4. Πριν και μετά τον Ρεμπώ... το χάος!

      Διαγραφή
  3. Σε αυτα που γραφεις συμφωνω...
    Και εχω να προσθεσω,και τα εξης...

    Αναμφιβολα,νομιζω..Η τεχνη ειναι ΚΑΙ εκφραση του λαικου ΠΟΝΟΥ..
    Της δυσκολιας,του αγωνα..Της επιβιωτικης αναγκης των λαικων ανθρωπων...
    Κι αυτος ο αγωνας,προυποθετει Ταξικη συνειδητοτητα..Για να καταλαβαινει κανεις..
    Απο που ξεκιναει..Και ποιος ειναι ο ταξικος του δρομος...


    Ποια ειναι η ηρωικη συνταγη,που θα τον βοηθησει να ξεφυγει απο την..Καθε μορφης καταπιεση..Και να πετυχει τους ηθικους στοχους που εχει θεσει....

    ΠΧ οι προσφυγγες..Εσωτερικοι και εξωτερικοι μεταναστες...Διαμορφωσαν τα δικα τους τραγουδια...Αναζητωντας συναισθηματα και ανωτερες εννοιες...

    Οταν ομως οι ταξεις..Κατατρυχονται απο..Απιαστα,διαφημιστικα και μιντιακα..Ονειρα...
    Που ΠΛΑΣΣΑΡΟΝΤΑΙ αντι των αξιων..Οπως κι εσυ λες..
    Και.."Απογειωνουν" τα ατομα..Σε ΜΟΝΗΡΕΙΣ και ομαδικες ΟΝΕΙΡΩΞΕΙΣ..
    Τι τραγουδια..Τι ζωγραφιες και τι σεναρια θα προκυψουν..;;;

    ΠΟΛΛΟΙ νεοι ανεργοι σημερα,που ρωταω,τα ονειρα τους,ποια ειναι..
    Μου διηγουνται διαφημιστικα των μεγαλων εταιρειων..πωλησεων ακριβων και γρηγορων αυτοκινητων...!!!
    Μου διηγουνται...Διαφημιστικα εταιριων διανομης ΣΙ ΝΤΙ....
    Και ονειρευονται ηθοποιους...
    Που εγιναν διασημοι στο Χολλυγουντ...!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο πρόσφυγας άκουγε το "Σαν απόκληρος γυρίζω" και σηκωνόταν η τρίχα του ή έβλεπε την "Ξεριζωμένη γενιά" και αναρριγούσε η ψυχή του.
      Ο φτωχοδιάβολος βλέπει στις ταινίες του Βέγγου μια πότε διακωμώδηση και πότε διεκτραγώδηση του εαυτού του και των καταστάσεων που βιώνει.
      Ο αισιόδοξος ακούει "κάντε υπομονή κι ουρανός θα γίνει πιο γαλανός" και φτερουγίζει η καρδιά του.
      Αυτός που έχασε κοπέλα από μεγάλο και φραγκάτο μπαίνεισ τα μάτια του Χορν καθώς ακούει το γέρο να του λέει πως "χράτσα-χρούτσα" θα τα καταφέρει με τη μικρή...
      Ο ερωτευμένος σιγοτραγουδά στην προηγούμενη σκηνή της ταινίας "βαράτε βιολιτζήδες ασίκικο σκοπό, στο πλάι μου την εχω εκείνη που αγαπώ"
      Ή χορεύει όλο πάθος με τη γυναίκα του το "γλυκέ μου τύραννε, ας μην ξημέρωνε"
      Ο χαροκαμένος,πάλι, ακούει πως "δυο πόρτες έχει η ζωή" και σηκώνεται να ρίξει ένα βαρύ ζειμπέκικο.

      Όλα αυτά είναι αυθεντικά, λαϊκά και ταξικά.
      Τα νιάτα, ο έρωτας, τα όνειρα, οι καημοί, η επανάσταση, ο χωρισμός, ο θάνατος, όλα αυτά έχουν οπτική γωνία.
      Και όταν η οπτική γωνία συμπίπτει με αυτήν των πολλών, τότε είναι και ταξική.
      Δε χρειάζεται καν να γίνει μέσα στο έργο η οποιαδήποτε ευθεία αναφορά στο ταξικό ζήτημα.
      Εξ ορισμού όσα βιώνει ο φτωχός είναι ταξικά.
      Κι αφού η τέχνη είναι βιωμένες στιγμές, τότε η τέχνη που μιλάει στο φτωχό, είναι πάντα ταξική.

      Όσο για κείνους που ζουν τις ομαδικές ονειρώξεις της λάμψης των αστεριών του "Τσόλιγουντ της Μυκόνου", άστους αυτούς.
      Όταν φάνε τα μούτρα τους, θα καταλάβουν.
      Ίσως....

      Θυμάσαι και το τραγούδι των Κατσιμιχαίων;
      "Σούζι, με τα όνειρα των περιοδικών..."

      Αυτοί βιώνουν τη μεγαλύτερη δυστυχία.
      Αυτοί που ζουν σε μια τάξη και φαντασιώνονται ότι ζουν σε άλλη.

      Διαγραφή
  4. Το κείμενο το συνυπογράφω και δεν έχω να προσθέσω τίποτε, μια και με καλύπτεις με τα λεγόμενά σου απόλυτα. Τα σχόλιά σου συνεχίζουν την ανάρτηση με εξαιρετικό τρόπο - έχεις κέφια σήμερα - οπότε δίνεις μια πάρα πολύ καλή εικόνα για το πώς να διακρίνει κανείς την αληθινή τέχνη.
    Περνάω, λοιπόν, στο ψητό...
    Το πλαίσιο του γνήσιου καλλιτέχνη το έχεις δώσει, χειρίζεσαι άριστα τον λόγο, άπειρες ώρες σε καφενέδες έχεις φάει (μισθό έπρεπε να σου έχουν κόψει για την παρουσία σου εκεί...όχι και να πληρώνεις κιόλας - ξέρω πολύ καλά τι λέω), ήδη έχεις δει αρκετά πράγματα και πολύ σύντομα στην ζωή σου, οπότε τι περιμένεις;
    Καιρός ν' αρχίσεις να το σκέφτεσαι και πάλι...
    Δεν φταίω εγώ... βαλτός είσαι σήμερα!
    Ναι, το ξέρουμε είναι πολλοί πια και δεν ξεχωρίζουν μέσα στο πλήθος, όπως και το πλήθος δεν μπορεί να τους ξεχωρίσει. Ισοπεδώνονται όλα. Κάποιοι μπορεί να ξεχωρίσουν αργότερα, όπως συνέβη και με πολλούς από όσους ανέφερες παραπάνω, ποιητές ή άλλους των τεχνών. Οτιδήποτε είναι πηγαίο και με προσεγμένη μορφή, θα γίνει διακριτό κάποτε σίγουρα!

    υ.γ.
    Πού να έβλεπες τι ωραία τέχνη απόλαυσα πριν λίγες μέρες... δεν σου λέω τίποτα!
    Υψηλού μουσικού και αισθητικού επιπέδου-πολιτισμικής παράκρουσης! Θέλουμε πολλή δουλειά!

    υ.γ.
    Τι έχεις πάθει με αυτό το "χράτσα-χρούτσα";;; Ανατριχιάζω!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν το πιστεύω πωςείναι πολλοί και απλά δεν ξεχωρίζουν.
      Πιστεύω πως είναι ελάχιστοι (προς το κανένας) και δεν ξεχωρίζουν επειδή δεν υπάρχουν.
      Το μεγάλο ταλέντο δεν κρύβεται.
      Κανένα σύστημα δεν μπορεί να κρύψει τους γίγαντες.
      Όποιος έχει πολλά να πει με μια τέχνη, θα τα πει και θα γίνει και δημοφιλής.

      π.χ. Ο Σωκράτης Μάλαμας δεν ξεκίνησε δημοφιλής. Αντιθέτως έπαιζε μουσική που για κάποια χρόνια δεν παιζόταν από τα κυρίαρχα μέσα προώθησης της μουσικής.
      Κι όμως, το μεγάλο του ταλέντο δεν μπορούσε να μείνει για πολύ καιρό απαρατήρητοαπό τον κόσμο.
      Έγινε λοιπόν δημοφιλής αρχικά από στόμα σε στόμα και στη συνέχεια εξανάγκασε το σύστημα να τον δεχτεί.

      Το θέμα είναι ότι υπάρχουν ελάχιστοι "Μάλαμες".
      Και καλά, στο τραγούδι κάτι ψιλογίνεται.
      Αλλά στον κινηματογράφο μιλάμε για το απόλυτο μηδέν.
      Εδώ και πολλά-πολλά χρόνια δεν έχει βγει μια ταινία, η οποία να μπορεί να σταθεί επάξια πλάι στις παλιές.

      Όσο για μένα... άλλο είναι να 'ναι κάποιος καλός ακροατής κι άλλο καλός μουσικός, άλλο να 'ναι καλός θεατής και άλλο καλός σκηνοθέτης.
      Αν υπάρχει πράγματι κάποιο ταλέντο, αυτό δε θα μπορέσει να κρυφτεί.
      Αφού προς το παρόν...κρύβεται, άρα κάτι λείπει...
      Ή δεν υπάρχει ή δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα του.

      ΥΓ.: Η συγκεκριμένη σκηνή είναι ένας διάλογος απ'τους πιο αγαπημένους μου και η ταινία από την οποία προέρχεται μάλλον η αγαπημένη μου.

      Διαγραφή
    2. Μάλλον δεν το διατύπωσα σωστά (κάτι έχω πάθει εδώ και καιρό μου φαίνεται).
      Λέγοντας πολλοί εννοούσα ότι παι είναι τόσο μεγάλη η προσφορά σε όλους τους τομείς της τέχνης, όπου χάνονται σε όλο αυτό το πλήθος κάποιοι ίσως ιδιαίτεροι, με κάποιο χάρισμα παραπάνω. Ίσως αυτή η κατάσταση δεν επιτρέπει να φανούν ή να τους αναγνωρίσουν σύντομα. Μπορεί να χρειαστεί χρόνος ή οι κατάλληλες συνθήκες, για να έρθουν στο φως. Υπάρχει κορεσμός στα πάντα κι αυτό δεν γίνεται να το αγνοήσουμε. Δεν πιστεύω ότι δεν υπάρχουν στο βαθμό που το ισχυρίζεσαι. Το παράδειγμα που έφερες του Μάλαμα είναι πολύ καλό γι' αυτό που λέω.
      Σχετικά με τον κινηματογράφο πραγματικά φως δεν φαίνεται. Δεν υπάρχει από άποψη σεναρίου τουλάχιστον κάτι που να μείνει αξέχαστο και να το θυμούνται όλοι. Στο θέατρο πάλι γίνονται προσπάθειες, αλλά ή θα είναι αναπαραγωγές παλαιών σεναριογράφων ή έχουν να παρουσιάσουν κάτι ακραίο, για να προκαλέσουν το κοινό. Δεν έχω παρακολουθήσει πολλές θεατρικές παραστάσεις τα τελευταία χρόνια, οπότε δεν μπορώ να έχω ολοκληρωμένη άποψη. Επίσης δεν εμπιστεύομαι τις κριτικές που γίνονται ούτε το κοινό, λόγω του ότι παρακολουθούν ή γράφουν επιπόλαια, όπως συμβαίνει γενικότερα στην ζωή μας. Το επίπεδο αισθητικής και τα κριτήρια θα πρέπει ν' ανέβουν κι αυτό απαιτεί Παιδεία. Γι' αυτό είπα ότι θέλουμε δουλειά ακόμα.
      Έχω την άισθηση ότι όλα σρβίρονται με το φτυάρι, ενώ κάποτε δεν ήταν έτσι, με αποτέλεσμα το αληθινά καλό να ήταν εύκολα αναγνωρίσιμο.

      Όσο για σένα...πιστεύω στις δυνατότητες και τις ικανότητές σου. Έχεις να δώσεις κάτι ιδιαίτερο και δεν το λέω ούτε για να σε κολακέψω ούτε να σου φουσκώσω τα μυαλά. Από την πρώτη στιγμή το πίστεψα. Άσχετα που βρήκα ευκαιρία να στα πω περιπαιχτικά. Υπάρχει αυτό το αλλιώτικο και πηγαίο που έχουμε ανάγκη σ' αυτή την κοινωνία. Υπάρχει αυτό που περιέγραψες πολύ ολοκληρωμένα κι εύστοχα στο κείμενό σου. Έχεις επιρροή στο κοινό και πιθανόν το έχεις διαπιστώσει. Από εκεί και πέρα μάλλον δεν έχει έρθει η ώρα του.

      υ.γ.
      Το... "σπρώξιμο" είναι καλοπροαίρετο και άδολο, μια και ποσοστά δεν θα ζητήσω ;-)
      Ισχυρή διαίσθηση πέρα από τα αντικειμενικά αναγνωρίσιμα σημάδια, πες το όπως θέλεις. Εκεί σε κάποιο καφενεδάκι θα σου έρθει μια ωραία ημέρα η έμπνευση. Να το θυμάσαι αυτό...
      Και "χράτσα-χρούτσα" :))

      Διαγραφή
    3. Οι δυσμενείς για τέχνη συνθήκες, κατά την άποψή μου, δεν επηρεάζουν μόνο το κοινό αλλά και τους καλλιτέχνες.
      Κι αν στη μουσικήυπάρχουν ακόμη κάποιοι (πολύ λίγοι) που απρουσιάζουν έργο αξιόλογο και ποιοτικά αλλά και ποσοτικά, χωρίς όμως να μπορεί να συγκριθεί η καλή παρουσία 4-5 καλλιτεχνών με τον δημιουργικό οργασμό μέχρι πριν το 80, στον κινηματογράφο και στο θέατρο η κατάσταση είναι απελπιστική.
      Και δε μιλάω για την αναπαραγωγή παλιών έργων (η οποία τις περισσότερες φορές είναι τραγελαφική-δες Φιλιππίδη να παίζει τον Ηλία του 16ου να τραβάς τα μαλλιά σου), αλλά για την παραγωγή νέων έργων, η οποία είναι υπό το μηδέν.

      Διαγραφή
  5. Εκτος απο τις περιπτωσεις των ναρκισσευομενων ή των αυτοεγκλειομενων σε χρυσελεφαντινους πυργους καλλιτεχνων στους οποιους αναφερεσαι, ισως θα επρεπε να εξετασεις το ενδεχομενο να υπαρχουν διπλα μας ενα σωρο νεοι αξιολογοι δημιουργοι, σε ολους τους τομεις της τεχνης, των οποιων την υπαρξη και το εργο αγνοει συστηματικα ο μαζικος, εμπορευματοποιημενος πολιτισμος τον οποιο προωθουν και συντηρουν συστηματικα τα ΜΜΕ διεθνως. Ο Schucking εγραφε καποτε στην "Κοινωνιολογια του φιλολογικου γουστου" οτι η υπαρξη σημαντικων ταλεντων δεν ειναι κατι σαν την υπαρξη καλης ή κακης σοδειας αλλα οτι, απλουστατα, οι κοινωνικες συνθηκες ειναι εκεινες που ευνοουν ή αποθαρρυνουν καθε φορα τη δυνατοτητα τους να δωσουν καποιο σημαντικο εργο που θα φτασει σε ευρυτερα στρωματα της κοινωνιας. Σε διαβεβαιωνω λοιπον οτι εξακολουθουν να υπαρχουν διπλα μας πολυ σημαντικοι νεοι καλλιτεχνες , σε ολους του τομεις, που επιμενουν και που φτιαχνουν σπουδαια πραγματα, με τη διαφορα οτι τα εργα τους αποσιωπουνται, δεν διαδιδονται κι ετσι δεν γινονται γνωστα στον κοσμο. Και δεν φταιει φυσικα ο κοσμος, γιατι δεν μπορει κανεις να εχει την αξιωση απ' αυτον να διεξαγει καθε φορα εμπεριστατωμενες "ερευνες" για να ανακαλυψει τι μπορει να συμβαινει διπλα του. Με τον ιδιο τροπο που τα ΜΜΕ μπορουν να αποσιωπουν οσα θελουν στους τομεις της οικονομιας και της πολιτικης, παραπληροφοντας σκοπιμα τον πληθυσμο, ετσι μπορουν να αποσιωπουν και να ενταφιαζουν καλλιτεχνικες χειρονομιες που δεν "πουλανε" και που δεν εντασσονται στο κυριαρχο, μαζικο life style που ευνοει την αποβλακωση και την χειραγωγηση. Το οτι δεν γνωριζουμε λοιπον ενα σωρο σημαντικους σπουδαιους δημιουργους της εποχης που ζουν και δημιουργουν στον τοπο μας δεν σημαινει οτι δεν υπαρχουν. Απλως δεν τους βλεπουμε, γιατι κανεις δεν μας βοηθαει να τους δουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το αν υπάρχουν πολλοί που έχουν ταλέντο και δεν το...εκφράζουν, αυτό δεν μπορώ να το διαπιστώσω.
      Το ταλέντο διαπιστώνεται εκ του αποτελέσματος.
      Η παραγωγή καλλιτεχνικού έργου είναι σε τραγικό επίπεδο.
      Βαίνει μειούμενη ποσοτικά και ποιοτικά εδώ και αρκετά χρόνια (πάνω από 30) και τώρα πια έχουμε φτάσει σχεδόν στον πάτο και αναρωτιέμαι αν υπάρχει και παρακάτω.

      Στην τέχνη δεν μπορεί κανείς να διαπιστώσει πρθέσεις, παρά μόνο αποτέλεσμα.
      Ποιος θα μπορούσε να πει ότι υπάρχει ένα πολύ ταλαντούχο παιδί που λέγεται Νικολόπουλος, αν δεν έγραφε (και μάλιστα από 18 ετών) σπουδαία τραγούδια που τραγουδήθηκαν απ'όλη την Ελλάδα;
      Ποιος θα μπορούσε να πει ότι υπάρχει ένας σπουδαίος συγγραφέας/σκηνοθέτης θεάτρου και κινηματογράφου πουλέγεται Σακελλάριος, αν δεν υπήρχαν τα έργα του να τα κρίνουμε;

      Και επειδή παρακολουθώ στενά το χώρο της τέχνης, διαπιστώνω ότι ακόμη και αυτοί που δείχνουν να έχουν ένα πρωτογενές ταλέντο, τα έργα τους δεν έχουν την πληρότητα που απόαπλώς άξιαλόγου θα τα καταστήσει σπουδαία.
      Άξια λόγου έργα μπορεί να βρει κανείς. Σπουδαία όμως σε καμία περίτπωση.
      Κι αν στύψουμε το μυαλό μας και βρούμε κάτι σπουδαίο, αυτό δε θα είναι παρά μόνο η εξαίρεση στην τραγική κατάσταση της καλλιτεχνικής παραγωγής.

      Πάντως, μια και έκανες μια αναλογία μεταξύ πολιτικών ιδεών και καλλιτεχνικών έργων, θα απαντήσω ότι συμφωνώ με την αναλογία. Εξάλλου μου αρέσουν πάντα οι αναλογίες.
      Αλλά θα καταλήξω σε άλλο συμπέρασμα.
      Στην πολιτική βλέπουμε ότι, όσο κι αν τα κυρίαρχα ΜΜΕ θάβουν συστηματικά ή και σαμποτάρουν ιδέες που "χαλάνε τη σούπα", αυτό απλώς καθυστερεί κάπως την ανα΄δειξη αυτών των ιδεών, αλλά δεν καταφέρνει να τις κρύψει για πολύ.
      Η δύναμη του διαδικτύου ιδιαίτερα είναι πολύ μεγάλη και πολλές φορές νικάει τη δυναμη της τηλεόρασης.
      Όπως και στην πολιτική, έτσι και στην τέχνη, λοιπόν, μπορεί το κυρίαρχο σύστημα να θάβει αυτές τις δημιουργίες που θα θέλαμε, αλλά η δύναμη του διαδικτύου είναι τεράστια και θα είχε αναδείξει έστω και μετ' εμποδίων τα σπουδαία έργα.
      Το ότι δεν εχει εναδειχτεί (σχεδόν) τίποτα, όμως, δείχνει ότι μάλλον αυτά τα σπουδαία έργα απλώς δεν υπάρχουν.
      Διότι όπως έλεγε κι ο Νερούδα: "μπορείς να κόψεις όλα ταλουλούδια, αλλά δεν μπορείς να εμποδίσεις την άνοιξη να ρθει".
      Αρα,όταν είναι να 'ρθει η άνοιξη στην τέχνη, δεν θα μπορεί να την εμποδίσει κανένα ΜΜΕ.
      Προς το παρόν, βαρυχειμωνιά...

      Διαγραφή
  6. Υπέροχο κείμενο !
    Αλλά μήπως βιάζεσαι;
    Σε 10 -20-30 χρόνια θα μνημονεύονται σημερινά, σύγχρονα μας ονόματα και θα λένε οι μεταγενέστεροι...μα γιατί ο τόπος μας δεν βγάζει πια καλλιτέχνες σαν ...τον τάδε και τον δείνα ( εσύ θα είσαι ο τάδε και εγώ ο δείνας! ☺) Εντάξει σοβαρεύομαι!
    Αυτό που θέλω να πω είναι ότι αισθανόμαστε μια στασιμότητα ή μία πενία σε μεγάλους στοχαστές και δημιουργούς, αλλά πιστεύω ότι δεν βοηθάει η πληθώρα μέσων που διαθέτουμε: προβάλλονται όσοι έχουν το χρήμα, τα κονέ, τα μέσα!
    Εγώ απ΄ό,τι κατάλαβες θα αναγνωριστώ μετά το θάνατο μου! ☺
    Καλό μεσημέρι αρχηγέ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

      Διαγραφή
    2. Αν σε 30-40 χρόνια μνημονεύεται κανείς σημερινός (λες να μαστε εσύ κι εγώ...;) τότε αυτό δε θα γίνεται επί τη βάσει των καλών μας προθέσεων, αλλά επί τη βάσει του όποιου παραχθέντος έργου.
      Όσο κι αν ψάξει κανείς ανάμεσά μας, πάντως, δε θα βρει κανένα απολύτως έργο που να πλησιάζει έστω και σε κάποιο βαθμό τα σπουδαία έργα της μεταπολεμικής περιόδου.
      Άλλο πράγμα το να υπάρχουν καμιά 20αριά καλά τραγουδάκια ή κάνα δυο καλά σήριαλ κι άλλο να μιλάμε για σπουδία καλλιτεχνική πραγωγή με ολοκληρωμένα έργα υψηλής ποιότητας και δημοφιλίας και ταυτόχρονα σε μεγάλες ποσότητες.

      Οι συνθήκες δε θα είναι ποτέ ιδανικές και πάντα θα υπάρχουν βύσματα, κονέ και τα λοιπά.
      Αλλά τα σπουδαία έργα δεν μπορεί κανείς να τα κρατήσει στο σκοτάδι.
      Αν υπάρχουν, δεν μπορεί να μείνουν κρυφά.
      Είναι σα να προσπαθείς να κρύψεις το φως του ήλιου μέσα σ' ένα συρτάρι.
      Μπορείς;

      Διαγραφή
  7. Θεοδωράκη καλλιτέχνη έχουμε
    παράγει τέχνη στη βουλή :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτός είναι καλός κωμικός.
      Μόνο που έχει ψηλό κασέ.
      Παίρνει πολλά για να παίζει το ρόλο του...

      Διαγραφή
  8. Εκείνοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες δεν είχαν να ανταγωνιστούν τα βοθροκάναλα, που έχουν κάνει το μυαλό των ενηλίκων γιαούρτι με τα τοκ σόου, που εκπορνεύουν μικρά παιδιά με τα πρωινάδικα και που προβάλλουν ως μεγάλο καλλιτέχνη τον Σεφερλή!
    Ταλέντα υπάρχουν, Μαζεστίξ. Αφτιά και μάτια για να τους αισθανθούν δεν υπάρχουν, και απογοητεύονται.
    Και τώρα με την κρίση, τα βοθροκάναλα παίζουν μόνα τους μπάλα.
    Διότι η πρώτη ενέργεια της κυβέρνησης έπρεπε να είναι η νέα ΕΡΤ. Όφειλαν να είχαν έτοιμο το ν/σ. Όπως και 2-3 άλλα. Προτού τους τραμπουκίσουν οι Σόιμπλε της ΕΕ.
    Αντίθετα, τα μέλη της περιφέρονται και χαριεντίζονται με τις τηλεπερσόνες. Τι παράδειγμα δίνουν;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εκείνοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες δεν είχαν να ανταγωνιστούν τα βοθροκάναλα, αλλά είχαν να ανταγωνιστούν τη σάχλα της εποχής τους.
      Διότι -μην απατώμαστε- και τις εποχές της σπουδαίας καλλιτεχνικής παραγωγής, κυκλοφορύσε πολλή σάχλα.
      Διάβαζα, ας πούμε, μια λίστα σχετικά με την εμπορικότητα των ελληνικών ταινιών και μες στη δεκάδα βρίσκεται ένα -πλήρως ξεχασμένο σήμερα- εμφυλιοπολεμικό έργο με τον Πρέκα.
      Τη χρονιά που προβλήθηκε (επί Χούντας) έσπασε τα ταμεία κι ας λένε όλες οι κριτικές ότι ήταν μια φτηνή προπαγάνδα.
      Το ότι υπήρχε αυτό και το ότι προωθούνταν απ' το καθεστώς, όμως, δεν εμπόδισε άλλες δημιουργίες πολύ αξιόλογες να έχουν τη δική τους απήχηση και μεσα σε πολυ σύντομο χρονικό διάστημα να αγπηθούν από το κοινό.
      Και μην ξεχνάμε ότι πάντοτε υπήρχε η κατηγορία ότι προωθούνται "ταλέντα" με αναξιοκρατικό τρόπο.
      Ακόμη κι ο Αριστοφάνης στους Αχαρνής του έκανε νύξεις ενάντια στο... γκέι λόμπι της αρχαίας Αθήνας που προωθούσε πολιτικούς και καλλιτέχνες!
      Προφανώς πάντοτε υπήρχε ζήτημα για το ποιοι και πώς προωθούνται.
      Αλλά αυτό δεν εμπόδισε ποτέ στην πραγματικότητα τα μεγάλα έργα να βρουν τη θέση τους και να αξιολογηθούν αναλόγως.

      Ταλέντα λοιπόν μπορεί να υπάρχουν.
      Αλλά το θέμα δεν είναι αν υπάρχουν ταλέντα, αλλά το αν υπάρχουν έργα.

      Όπως και στο ποδόσφαιρο, δεν μπορώ να κρίνω απ' τις ενδεχόμενες δυνατότητες των...νέων Σαραβάκων, αλλά κρίνω εκ του αποτελέσματος ότι δεν υπάρχει νέος Σαραβάκος!
      Και είμαι βέβαιος πως, αν υπάρξει, δε θα μας κρύβεται...

      Σχετικά με την ΕΡΤ, νομίζω ότι πρέπει να επιταχυνθεί η σύστασή της, διότι ήδη τα βοθροκάναλα έχουν αρχίσει τον βρώμικο πόλεμο και τώρα ειδικά τώρα που 'ρχεται και το ζήτημα των αδειών των ιδιωτικών ΜΜΕ, πρέπει να υπάρχει ένα κανάλι υποστηρικτικό.

      Διαγραφή
  9. φυσικά και έχει... απλα ειστε πολυ απασχολημένοι να βλέπετε τηλεόραση και τους πληρωμένους που βγάζει.. ψαχτείτε λίγο, θα βρείτε έναν πανο παπαιωαννου, τις αφες σπανομαρκου, εναν καραμουρατιδη αν θες και και και.. με αξιωσεις ολοι... ας μην τα ισοπεδώνουμε ολα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μα σοβαρά τώρα θα συγκρίνουμε τον Καραμουρατίδη (με 2-3 συμπαθητικά τραγουδάκια) με τους ογκόλιθους της καλλιτεχνικής παραγωγής Θεοδωράκη, Λοίζο, Ξαρχάκο, Χατζηδάκι, Πλέσσα, Μαρκόπουλο, Νικολόπουλο, Τσιτσάνη κλπ.;
      Μα μπορούμε να ισχυριστούμε ότι "καλά είμαστε, επειδή έχουμε... Καραμουρατίδη";
      Πόσο χαμηλά έχει πέσει ο πήχυς;

      Έχει γράψει κανείς σημερινός "Μαλαματένια λόγια", "Της δικαιοσύνης ήλιε", "Όλα σε θυμίζουν", "Συννεφιασμένη Κυριακή", "Βρέχει φωτιά στη στράτα μου", "Στρώσε το στρώμα σου για δυο", "Ήλιε μου σε παρακαλώ", "Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα", "Πες μου μια λέξη", "Καίγομαι-καίγομαι", "Οδό ονείρων", "Ευδοκία", "Κι αν είμαι ροκ", "Μάνα μου Ελλάς", "Ακρογιαλιές δειλινά" κλπ;

      Ποιο στέκεται δίπλα σε όλα αυτά;
      Το..."τους ανθρώπους της ζωής μου κάθισα να τους μετρήσω";

      Ας δημμιουργήσουν έργο σπουδαίο κι εγώ είμαι ο πρώτος που θα πανηγυρίσω.
      Γιατί δε μου αρέσουν οι νεκρολογίες και οι παρελθοντολαγνίες.
      Αλλά όταν το παρόν είναι πράγματι κατά πολύ κατώτερο του παρελθόντος, τότε δεν μπορείς να κλείσεις τα μάτια.

      Γιατί, και το Μεσαίωνα αν ζούσε κάποιος (ή στην Ύστερη Αρχαιότητα) δε θα ήταν παρελθοντολάγνος αν διαπίστωνε ότι η καλλιτεχνική παραγωγή ήταν μηδαμινή σε σχέση με το σπουδαίο παρελθόν.
      Κι όταν βέβαια ήρθε η Αναγέννηση και ο Διαφωτισμός, τότε δεν αναπολούσε κανείς πια το παρελθόν, γιατί ξαναϋπήρξε σπουδαία παραγωγή.
      Δεν είναι πάντα το παρελθόν καλύτερο.
      Αλλά δεν είναι και το παρόν πάντα ισάξιο ή αντάξιο του παρελθόντος.
      Το καλλιτεχνικό μας παρόν βρίσκεται στα τάρταρα,

      Διαγραφή
  10. Πρώτα απ΄όλα ένα μεγάλο μπράβο για το ΘΕΜΑ του άρθρου σου, διότι ναι μόνο η τέχνη μπορεί να μας σώσει, αλλά πράγματι πού είναι την στις μέρες μας;
    Η δική μου απάντηση στο γιατί δεν υπάρχουν πια καλλιτέχνες σαν αυτούς τους σπουδαίους που ανέφερες, είναι απλά γιατί ο καλλιτέχνης εκφράζει τον κόσμο της γενιάς του και δεν μπορεί να νοηθεί έξω από αυτόν. Όσα δύσκολα κι αν ήταν τα χρόνια που έζησαν αυτοί, τότε το καλό και αγαθό, το ιδανικό, το υψηλό, το φωτεινό κι άξιο για τον άνθρωπο ήταν έννοιες ξεκάθαρες , με σημασία που στα βασικότερα σημεία της ήταν σύμφυτη με τη λαϊκή ψυχή που διψούσε να τις κατακτήσει βαθύτερα. Και οι καλλιτέχνες αυτοί, τείνοντας προς τα παραπάνω με την ίδια δίψα και κατορθώνοντας να συνδυάσουν τη μορφή με το περιεχόμενο της τέχνης τους όπως λες, έγιναν ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΗΓΕΤΕΣ, εξέφρασαν το λαό, τον οδήγησαν (άγω=οδηγώ ) σαν άγιοι της τέχνης ψηλά, έγιναν δάσκαλοί του χωρίς να είναι αυτός ο σκοπός τους. Έτσι σε ανθρώπους της γενιάς τους συχνά διακρίνουμε λεπτότητα στην έκφραση και στα αισθήματα κι αν ακόμα αυτοί είναι απόφοιτοι του δημοτικού, που δύσκολα τη συναντάς σε σημερινούς πολυπτυχιούχους.
    Λοιπόν οι έννοιες που ανέφερα παραπάνω, τις τελευταίες 3-4 δεκαετίες αλλοιώθηκαν σταδιακά, διαστρεβλώθηκαν και αμφισβητήθηκαν απολύτως και κατά τη δική μου αντίληψη σε μεγάλο βαθμό σκόπιμα. Από ποιον; Από ποιους; Από εκείνους που ξέρουν ότι αν αφαιρέσεις από τον άνθρωπο ΚΑΘΕ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ τον καθιστάς ανίκανο για κάθε είδους παραγωγή και
    βέβαια ανίκανο για την παραγωγή της ΑΝΘΡΩΠΟΣΩΤΗΡΙΑΣ τέχνης, τον καθιστάς υποχείριο των βουλήσεών σου, χωρίς κατεύθυνση ζωής- ελευθερίας.
    Κι αν όλα αυτά δε συνέβησαν από κάποιο σκοτεινό σχέδιο, είναι οπωσδήποτε αποτέλεσμα βίαιων και παράλογων ζυμώσεων κι όχι η αναμενόμενη εξέλιξη της ζωής.
    Πώς θα γεννηθεί λοιπόν ο νέος καλλιτέχνης - πνευματικός ηγέτης του λαού του μέσα στην απόλυτη πνευματική σύγχυση; Προς ποιο φως θα κατευθύνει τη δίψα της ψυχής του; Φυσικό είναι να εκφράζει τα ψυχολογικά του προβλήματα όπως λες, επόμενο είναι να μένουμε τώρα στην "τέχνη" των "σκοταδόψυχων" ή στα γλυκανάλατα κατασκευάσματα των "αισιόδοξων".
    Ωστόσο εξέλιξη στην τέχνη δεν μπορεί να νοηθεί - δεν υπάρχει. Και η παρακμιακή τέχνη είναι μορφή τέχνης, αφού εκφράζει την παρακμή της εποχής της.
    Αναγέννηση της τέχνης θα υπάρξει όταν αρχίσουν να αναγεννιούνται πραγματικά και γνήσια οι ανθρώπινες αξίες.
    Μέχρι τότε, όσοι κάτι καταλαβαίνουμε, λέω ας προστατέψουμε και τους μεγάλους καλλιτέχνες που με σεβασμό κι εκτίμηση αναφέρεις. Γιατί ναι, σε τούτα τα χρόνια κι αυτοί οι πνευματικοί γίγαντες έχουν ανάγκη προστασίας: Ποιος θα το 'λεγε ο Ελύτης να θεωρείται εθνικιστής κι ο Θεοδωράκης ένας σχεδόν γραφικός γέροντας με πολλές εμμονές...

    Υ.Γ. Από τον τρόπο που γράφεις εσύ και κυρίως οι φίλοι σου σχολιαστές, συμπεραίνω πως είστε πολύ νέα άνθρωποι, τριαντάρηδες. Ίσως να μην είναι κατανοητές οι θέσεις μου, επομένως...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γαλάτη, με συγχωρείς που γράφω ξανά και γνωρίζω ότι το παρακάνω στον χώρο σου (συνήθεια πια και ελευθερία από σένα), όμως εντυπωσιάστηκα από το σχόλιο του παραπάνω ανώνυμου αναγνώστη!

      Οι θέσεις σου, ανώνυμε φίλε, είναι απόλυτα κατανοητές και πιστεύω ότι ο κόσμος σήμερα διψά για αξίες που απώλεσε ή δεν γνώρισε στην πορεία της ζωής του. Το βλέπω γύρω μου πολύ συχνά πια από μικρούς και μεγάλους! Κάτι που πριν την κρίση δεν υπήρχε, καθώς ήταν όλοι βουτηγμένοι σε μια υλισιτκή κατάσταση και με τα άγρια ένστικτα σε έξαρση!
      Έχεις απόλυτο δίκιο σε ό,τι λες και φυσικά και στο ότι θα πρέπει να διαφυλάξουμε το όνομα όλων των μεγάλων καλλιτεχνών! Μην ξεχνάμε ότι έφτασε να είναι πιο ενδιαφέρον για την "πείνα" των ανθρώπων το αν ο αγαπημένος κι αξεπέραστος Καβάφης ήταν ομοφυλόφιλος και όχι η σπουδαιότητα του ανεπανάληπτου έργου του!
      Χαίρομαι που είδα ένα τέτοιο σχόλιο!

      Διαγραφή
    2. Πολύ κατανοητές είναι οι θέσεις σου.
      Και συμφωνώ σε όλα.
      Αυτά που γράφεις τα 'χω σκφετεί και ήθελα να τα γράψω κι εγώ, αλλά ενδεχομένως δεν είχα βρει τις λέξεις για να τα εκφράσω όπως ήθελα.
      Κι εδώ φαίνεται η αξία των σχολίων στα κείμενα: συμπληρώνουν τις ελλείψεις του.
      Δε θα σχολιάσω λοιπόν το περιεχόμενο του σχολίου σου, διότι συμφωνώ απολύτως.

      Και θα συμπληρώσω μόνο κάτι στο τέλος.
      Ότι πρέπει να τους προστατεύσουμε, χάριν του μέλλοντος και όχι του παρελθόντος.
      Τη μελλοντική τέχνη να τη χτίσουμε πάνω στα θεμέλια αυτών των γιγάντων του παρελθόντος, συνδυάζοντας αυτά με όσα στοιχεία από άλλους πολιτισμούς και νεότερα ρεύματα είναι συμβατά με αυτά τα θεμέλια.

      Διαγραφή
  11. Ουδέποτε η εξουσία είχε τόσο δυνατά όπλα στα χέρια της. Ουδέποτε έμπαινε στα σπίτια μας με την τηλεόραση.
    Εξάλλου, η καλλιτεχνική παρακμή είναι παγκόσμια. Τα παιδιά μιμούνται τα σουσούμια των πρωταγωνιστών στις αμερικανικές σειρές: βιολογικό ρολόι, κρίση των τριάντα, τσιρίδες χωρίς λόγο, χαριεντίσματα βλακώδη. Ακόμη και το ξανθό μαλλί από την κάθε πικραμένη είναι αποτέλεσμα της αμερικανικής υποκουλτούρας.
    Δύσκολα αντιπαλεύεις τόσο δυνατά όπλα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σίγουρα είναι παγκόσμαι η παρακμή.
      Ό,τι πα΄νω-κάτω ισχύει για την Ελλάδα, ισχύει και γον υπολοιπο κόσμο. Και σχετικά με τις αιτίες και σχετικά με τα αποτελέσματα.

      Είναι δύσκολος και ύπουλος αντίπαλος η τηλεόραση.
      Αλλά σκέφτομαι τί θα λέγαμε αν είχαμε να αντιμετωπίσουμε λογοκρισία, βασανισμούς κλπ όπως εκείνοι οι παλιότεροι που μεγαλουργούσαν σε τόσο δύσκολες συνθήκες...

      Διαγραφή