Τετάρτη, 12 Μαρτίου 2014

Τίμων ο Μισάνθρωπος


 
Το είδος ανθρώπου που ανθεί στις μέρες μας είναι ο "Τίμων ο μισάνθρωπος".
Ποιος είναι αυτός;

Είναι μια σχεδόν θρυλική φιγούρα της αρχαιότητας.
Το όνομά του το πήρε από έναν αρχαίο Αθηναίο, τον Τίμωνα, ο οποίος είχε χρήμα και άρα είχε και πολλούς φίλους, πολλούς που παρασιτοζωούσαν γύρω του, πολλούς κόλακες, πολλή "Αυλή", που λένε.
Ώσπου κάποια μέρα, τα λεφτά του τέλειωσαν και οι φίλοι και οι κόλακες εξαφανίστηκαν κι εκείνος έμεινε μόνος σκάβοντας χωράφια για να ζήσει, μακριά απ' όλους που λίγο πριν τον κολάκευαν.
Τότε κατάλαβε την κακία του κόσμου, κατάλαβε πως οι άνθρωποι σου πουλούν αγάπη μόνο για όσο μπορούν να κερδίζουν από σένα και, μόλις δε μπορούν πια να κερδίζουν από σένα, παίρνουν την αγάπη τους στον ώμο και φεύγουν γι' άλλες πολιτείες.
Έτσι, ο Τίμων μίσησε τους ανθρώπους και ορκίστηκε να μην έχει πια καμιά σχέση με κανέναν απ' αυτούς. Αποτραβήχτηκε σ' ένα απόμερο χωράφι και δεν ήθελε ούτε να ακουέι πια για το ον που λέγεται άνθρωπος.
Μόνο μισούσε πια, γι' αυτό και πήρε απ' τους συγχρόνους του το προσωνύμιο "Μισάνθρωπος".

Ο ιστορικός Λουκιανός μάλιστα αναφέρει μια ανέκδοτη ιστορία γι αυτόν
(το διαβάζουμε στο υπέροχο "Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους" του Δημήτρη Σαραντάκου):
Κάποτε ο Τίμων ο Μισάνθρωπος κατέβηκε στην Εκκλησία του Δήμου και είπε τα εξής στους έκπληκτους συμπολίτες του:
«Άνδρες Αθηναίοι, όπως ξέρετε στο χτήμα που έχω στους πρόποδες του Υμηττού, υπάρχει μια συκιά, που χρησίμεψε ως τώρα σε πολλούς για να κρεμαστούν. Επειδή σκοπεύω να χτίσω μια καλύβα εκεί και θα κόψω αυτή τη συκιά θα ήθελα να ειδοποιήσω όσους έχουν σκοπό να αυτοκτονήσουν, να το κάνουν σύντομα, πριν κόψω το δέντρο».

Λέγεται μάλιστα ότι πέθανε από γάγγραινα, επειδή δεν άφηνε γιατρό να πλησιάσει να του γιατρέψει ένα ασήμαντο τραύμα!
Έτσι, ο Τίμων ο Μισάνθρωπος έμεινε ως στερεότυπη, σχεδόν επιθεωρησιακή, φιγούρα για τραγωδούς και κωμωδιογράφους.
Κεντρικό θέμα έχει υπάρξει στον κλασικό "Δύσκολο" του κωμωδιογράφου Μενάνδρου αλλά και στον "Τίμωνα τον Αθηναίο" του Σαίξπηρ.
(Και παραλλαγές του, με άλλο βέβαια όνομα, μπορούμε να βρούμε πλείστες όσες κωμωδίες και δράματα- θα έλεγα ακόμη και το ρόλο του Ορέστη Μακρή στη θρυλική "Κάλπικη Λίρα").

Το ερώτημα είναι: υπάρχει ο Τίμων ο Μισάνθρωπος στις μέρες μας;
Τα μάτια μου λένε πως, ναι, υπάρχει.



Είναι αυτός που γυρίζει σπίτι και βάζει τις φωνές στη γυναίκα του, γιατί πήρε μια κολώνια που της άρεσε και δε γύρισε όλα τα σούπερμάρκετ της περιοχής για να βρει τη φτηνότερη.
Είναι αυτός που μαλώνει τους οικείους του γιατί ξεχάσανε αναμμένο το φως του διαδρόμου, ενώ δεν το χρειάζονταν.
Είναι αυτός που μετράει τις μπουκιές ψωμί που τρώνε οι άλλοι και κάνει παρατηρήσεις για το καθετί.
Είναι αυτός που μετράει τα δευτερόλπετα που ήταν αναμμένο το θερμοσίφωνο και κρατάει χρόνο.
Είναι αυτός που πάει στον μπακάλη να αγοράσει ντοματοπολτό και δημιουργεί θέμα γιατί στο σούπερμάρκετ βρίσκει τη συσκευασία 20 λεπτά φτηνότερη.
Είναι αυτός που, όποιον περάσει από μπροστά του και τον χαιρετήσει, μόλις γυρίσει την πλάτη του πάντα θα βρει κάτι να του προσάψει απ' το παρόν ή απ' το παρελθόν.
Είναι αυτός που βρίζει τους ανάπηρους γιατί τρώνε θέσεις πάρκινγκ και αναγκάζεται αυτός να κάνει κύκλους.
Είναι αυτός που βρίζει τους πολύτεκνους γιατί παίρνουν επιπλέον μόρια τα παιδιά τους για να περάσουν στα πανεπιστήμια.
Είναι αυτός που βρίζει τους μετανάστες γιατί, αν πάθουν κάτι σοβαρό, έχουν πρόσβαση στο νοσοκομείο.
Είναι αυτός που, όταν μαθαίνει πως βιάσανε μια γυναίκα, αμέσως βγάζει το συμπέρασμα πως... "τα 'θελε ο κώλος της" και πως σίγουρα θα... κουνιότανε και τώρα κάνει την παρθένα.
Είναι αυτός που, όταν μαθαίνει πως κάποιος αυτοκτόνησε, η πρώτη του κουβέντα είναι "καλό λαμόγιο θα 'σουνα κι εσύ για να αυτοκτονήσεις".
Είναι αυτός που βλέπει να κατάσχεται το σπίτι κάποιου από την τράπεζα και λέει χαρέκακα "καλά του κάνουν, ας μην έπαιρνε σπίτι, αφού δεν είχε λεφτά".
Είναι αυτός που, όταν ακούει πως κάποιος απεργεί ψάχνοντας το δίκιο του, τον αποκαλεί βρωμιάρη κι απατεώνα και εύχεται να τον δείρουν και να τον απολύσουν.
Είναι αυτός που, καθισμένος στην πολυθρόνα του απέναντι απ' την τηλεόραση, βρίζει όποιον δει να προσπαθεί να βγάλει το κεφάλι του έξω απ' το νερό της ήττας.
Είναι αυτός που ξυπνάει το δίκιο μέσα του, μόνο όταν πρόκειται για το δικό του. Και ξανακοιμάται αμέσως, μόλις το ικανοποιήσει. Ή, όταν δεν το ικανοποιήσει, εύχεται να χαθεί το δίκιο και των υπολοίπων.
Είναι αυτός που του φταίνε όλοι και όλα, αυτός που βλέπει στον εαυτό του τον αναμάρτητο και στους άλλους τον διάβολο προσωποποιημένο. 

Αυτός είναι ο Τίμων ο Μισάνθρωπος.
Και το όνομά του ακόμη μαρτυρεί το αξιακό του σύστημα: Τίμων, εκ του "τιμή"... φράγκα σα να λέμε!
Οι αρχαίοι ιστορικοί, κωμωδιογράφοι και τραγωδοί τον τίμησαν δεόντως με την πένα τους.
Η σύγχρονη γραφή τον έχει αποκλείσει από τους ρόλους της.
Κι όμως, σήμερα ο Τίμων είναι βεβαιότατα ακόμη πιο συνηθισμένος και αναγνωρίσιμος τύπος σε σχέση με τότε.
Ο Τίμων ο Μισάνθρωπος είναι ο συνηθέστερος διπλανός μας στο λεωφορείο, στο φανάρι, στη δουλειά, στην ουρά της τράπεζας, στο χώρο αναμονής του ιατρείου, στο γήπεδο, στη λαϊκή.


36 σχόλια:

  1. Φίλε χωρίς παρεξήγηση,ο παραλληλισμός στέκει μόνο ως προς το "μισάνθρωπος" και μάλιστα με την ένοια της κακότητας.Ο Τίμων τόσο στο Λουκιανό όσο και στον Σαίξπηρ είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.Ειναι αυτός που έδωσε σε όλους και τώρα αυτοί τον περιφρονούν,δηλ.αντιπετωπίζει την αχαρηστία και την αδικία,επαναστατεί δίκαια και τιμωρεί.Μισεί τους ανάξιους αγάπης ανθρώπους αλλά για την δική τους κακότητα και απανθρωπιά
    Αξίζουν και τα δύο έργα να διαβαστούν.Είναι βαθιά ανθρώπινα και πάντα επίκαιρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μα και ο σύγχρονος μισάνθρωπος έχει την ίδια αίσθηση: ότι έχει δώσει τα πάντα. (άσχετα αν δεν έδινε στην πραγματικότητα ούτε του αγγέλου του νερό)
      Η ουσία της περσόννας αυτής δεν είναι το αν τα έδωσε πράγματι ή όχι στο παρελθόν.
      Η ουσία είναι στην αίσθηση ότι τα έδωσε και προδόθηκε.
      Δεν αναλύεται το γεγονός της προδοσίας της φιλίας και της αγνωμοσύνης, αλλά η αίθηση της προδοσίας και της αγνωμοσύνης.
      Προβάλλεται το αποτέλεσμα στημ ψυχοσύνθεσή του και όχι το ίδιο το γεγονός.
      Ο κάθε μισάνθρωπος όπου γης θεωρεί πως έχει προσφέρει τα πάντα στους άλλους και αυτοί τον πρόδωσαν και δεν του ανταποδίδουν αυτά που οφείλουν, όπως επίσης θεωρεί και ότι όποιος τον πλησιάζει το κάνει από συμφέρον.

      Διαγραφή
  2. Δεν μπορω και δε θελω να πιστεψω οτι ειναι ετσι. Ναι υπαρχουν και δεν ειναι και λιγοι! Ομως, γυρω μου βλεπω και ανθρωπια και αγαπη και ειναι περισσοτεροι αυτοι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι μετρήσεις αυτές είναι πάντα επισφαλείς.
      Καλύτερο όμως είναι να πιστεύουμε πως οι μισάνθρωποι είναι οι λιγότεροι.
      Γιατί και ο Τίμων έχασε την μπάλα, όταν έπαψε να πιστεύει στον άνθρωπο.
      Εμεείς ας συνεχίσουμε να πιστεύουμε σ' αυτόν, ακόμη κι αν κάνουμε λάθος.
      Θα 'ναι σίγουρα ένα ευεργετικό λάθος...

      Διαγραφή
  3. Όλα τα φρούτα τα 'χει ο μπαξές και γίνονται ακόμα πιο εμφανή όταν λεφτά δεν υπάρχουν πια... Είναι να μη σου τύχει. Και ναι, γνωρίζω άτομο που είπε χαιρέκακα: "ας μην είχε πάρει δάνειο, τώρα τι μας κλαίγεται που του παίρνει η τράπεζα το σπίτι;", ενώ ο ίδιος είναι βολεμένος μια χαρά κι έχει στείλει το "πενιχρό' του κομπόδεμα στο εξωτερικό... Με φούντωσες τώρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όταν φεύγει η κουρτίνα 2 με τα φράγκα, μένει ο Ζονκ της κακίας.
      Και τότε βγαίνυον όλα τα απωθημένα απ' τον καιρό της ευμάρειας.

      Στο μεταξύ κι εγώ έχω γνωστό ο οποίος έχει πει ακριβώς την ίδια ατάκα, έχοντας επίσης στείλει το "πενιχρό" του εισόδημα στο εξωτερικό!
      Βρε μπας και έχουμε κοινούς γνωστούς ή γίναν τόσοι πολλοί οι καλοβαλμένοι μισάνθρωποι;

      Διαγραφή
    2. "Βρε μπας και έχουμε κοινούς γνωστούς ή γίναν τόσοι πολλοί οι καλοβαλμένοι μισάνθρωποι;"....το ένα δεν αποκλείει το άλλο! :)

      Διαγραφή
  4. Μισάνθρωποι δεν ήταν και εκείνοι οι "φίλοι" και οι κόλακες, που τον πλησίαζαν μόνο και μόνο για τα πλούτη του;
    Ο Τίμων πρόσφερε, γιατί πίστευε στη φιλία κι αυτή τον πρόδωσε. Φυσικά θα ήταν πιο αληθινός και ο ίδιος αν δε στήριζε τις επαφές του με τους ανθρώπους στα υλικά αγαθά, αλλά σε άλλες αξίες. Οπότε δεν ήταν σε θέση να διακρίνει με ποιο σκοπό τον συντρόφευαν οι άλλοι. Έτσι, όταν το συνειδητοποίησε, η οργή του ήταν τεράστια, ήταν πολύ βαριά η διαπίστωση, για να την αντέξει, δίχως να λογαριάζει το δικό του μερίδιο ευθύνης για την κατάστασή του.
    Πρώτα απ' όλα την ευθύνη την έχει ο εαυτός μας για τους ανθρώπους που επιτρέπει να μπουν στη ζωή του και για τις επιλογές του. Όταν παίρνει αυτή την ευθύνη, τότε είναι ώριμος και ωφέλιμος στους οικείους του και την κοινωνία, κι ας σφάλλει αρκετές φορές.
    Πόσοι σήμερα είναι σε θέση να το αναγνωρίσουν αυτό ως σημαντική αξία;
    Πόσοι το επιθυμούν να το κάνουν πράξη ακόμα κι όταν το αναγνωρίζουν;
    Γλαύκη

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σωστή και αυτή η εκδοχή.
      Αν ενσκύψουμε στην ψυχοσύνθεση και των άλλων, τότε ενδεχομένως θα φτάναμε στο συμπέρασμα πως ήταν κι αυτοί μισάνθρωποι!
      Και βέβαια και αυτών η μισανθρωπία μπορεί να 'χε προκληθεί από κάποια βιώματα αντίστοιχα με του Τίμωνα κι ε΄τσι να υπάρχει ένας μεγάλος κι ατελείωτος φαύλος κύκλος.
      Και σίγουρα ο κύριος υπεύθυνος στις επιλογές μας είμαστε εμείς.
      Θα πρόσθετα πως ακόμη κι όταν κάνουμε κακές επιλογές, αν η αντίδρασή μας είναι το μίσος, τότε τη χάσαμε τη μπάλα και δεν υπάρχουν δικιολογίες.

      Διαγραφή
  5. Ο Λουκιανός δεν ήταν ιστορικός αλλά σατυρικός συγγραφέας και λίγο φιλόσοφος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βαρυσήμαντη η τοποθέτηση.
      Και η σάτιρα γράφεται με γιώτα και όχι με ύψιλον.
      Με ύψιλον γράφονται οι σάτυροι, οι τραγοπόδαροι ακόλουθοι του Διονύσου.
      Βλέπεις; Άμα θέλουμε να κάνουμε τον διορθωτή, πάντα βρίσκουμε κάτι μεμπτό στον άλλον.

      Διαγραφή
    2. Και, φαντάσου, εσύ μου βρήκες κάτι μεμπτό σε ολόκληρο κείμενο, ενώ εγώ σου βρήκα λάθος σε μία μόλις γραμμή!
      Η "κουλτούρα της διόρθωσης" έχει και παγίδες...

      Διαγραφή
  6. Αν είναι με γιώτα ή με ύψιλον βλέπε εξώφ.βιβλίων "ΣΑΤΥΡΙΚΟΝ" του Πετρώνιου,"ΣΑΤΥΡΙΚΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ" του Χουρμουζιάδη,"Σατυρικό δράμα" κλπ
    Αλλά δύσκολος ο εγωισμός.
    Εντάξει,ετσι είναι αν έτσι νομίζετε.Και ο Αριστοφάνης ιστορικός είναι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το σατυρικό δράμα γράφεται με ύψιλον επειδή είναι δράμα στο οποίο οι χορευτές υποδύονταν τους σατύρους.
      Δεν έχει ουδεμία σχέση με τη σάτιρα, που σχετίζεται με την σκωπτική παρουσίαση προσώπων και καταστάσεων.
      Άλλο το θεατρικό είδος με τους σάτυρους και άλλο το θεατρικό είδος που σατιρίζει. Καμία σχέση μεταξύ τους.
      Να μην είσαι ημιμαθής.
      Το Google search δε γιατρεύει τα πάντα.

      Διαγραφή
    2. Πολύ σωστά!
      Με πρόλαβες, γιατί ήθελα να παρέμβω, αλλά εσύ σίγουρα γνωρίζεις πολύ καλύτερα!
      Γλαύκη

      Διαγραφή
    3. Το θέμα είναι ότι εγώ δεν αισθάνομαι την ανάγκη να διορθώνω τον άλλον, αν τύχει και πει κάτι που ίσως είναι λάθος.
      Αλλά ο παραπάνω σχολιαστής μπήκε απλώς για να κάνει επίδειξη γνώσεων, πατώντας πάνω σε ένα λάθος, χωρίς μάλιστα να σχολιάσει τίποτε άλλο.
      (είναι άλλο πράγμα το να συζητάς με κάποιον άλλον και να επισημάνεις διακριτικά ένα λάθος και άλλο το να σχολιάσεις επί τούτου)
      Τυχαίνει, όμως, όποιος πάει να με διορθώσει σε κάτι, να την πατάει πάντα.
      (είμαι και ψώνιο)
      Γι' αυτό, εύχομαι να του γίνει μάθημα να μην διακατέχεται από την εμμονή στη διόρθωση του άλλου και να γίνει πιο ανεκτικός με τον άλλον.

      Διαγραφή
    4. Μήπως πέρασε σε άμεση εφαρμογή τα όσα χαρακτηρίζουν το πρόσωπο που παρουσίασες σ' αυτή σου την ανάρτηση; Και δυστυχώς ανώνυμα.
      Μόνο αυτός που δεν έχει κάνει ποτέ λάθος στη ζωή του μπορεί να κρίνει αυστηρά. Υπάρχει κάποιος;

      Α, ναι, είσαι λιγουλάκι, όσο πατάει η γάτα δηλαδή, ψώνιο...!!!
      Γλαύκη

      Διαγραφή
    5. Εντάξει, δεν μπορώ να του χρεώσω μίσος του ανθρώπου.
      Αλλά μια τάση για επίδειξη, σίγουρα...

      Διαγραφή
  7. Λαθρεπιβάτης14 Μαρτίου 2014 - 9:23 π.μ.

    - Με ενοχλεί κάπως, για οποιοδήποτε Κοινωνικό θέμα να ανατρέχουμε τόσο παλιά και να μιλάμε για τους Αρχαίους μας προγόνους. Για την εποχή τους ήσαν ανυπέρβλητοι σε όλα.
    - Μίσησε, αποσύρθηκε...... Ε και, το περιθώριο ανήκει σε αυτούς που το αποζητούν και ίσως το απολαμβάνουν.
    - Δεν νομίζω ότι με τα παραδείγματα που αναφέρονται προσδιορίζεται σωστά ο Τίμων του σήμερα. Θεωρώ ότι ιδανικός Τίμων είναι αυτός που απαρνείται την καθημερινότητά του δηλώνει "αποτυχημένος" και ας μην το λέει, χρεώνει σε άλλους την αβλεψία του, την απραγία του σε αγώνες, την έλλειψη διορατικότητας. Χάφτει αυτά που του σερβίρουν κάθεται "ήσυχα" στο σπίτι του και απολαμβάνει τα - φτου σου και τα μασκαράδες όλοι σας - και δεν προσπαθεί να αλλάξει τον κατήφορό του που τον οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στα συσσίτια του "παπά της Ενορίας". Και λίγα αναφέρω.

    Τίμων, αυτός που έχει καταθέσει τα όπλα και περί άλλων τυρβάζει .... Κοιτάζει εκεί που του δείχνουν, στο άσχετο και στο πουθενά....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλώς ή κακώς, όλα τα κοινωνικά και ψυχολογικά φαινόμενα είναι πανανθρώπινα και διαχρονικά.
      Επειδή όμως η σύγχρονη εποχή αφενός είναι πιο περίπλοκη και αφετέρου συμμετέχουμε κι εμείς σ αυτή, είναι πολλές φορές δύσκολο να διαγνώσουμε προβλήματα που υπάρχουνσ το εσωτερικό της, είναι εξαιρετικά χρήσιμο να ανατρέχουμε σε παλιότερες ιστορίες και ιδίως της αρχαίας Ελλάδας, όπου η καταγραφή τους ήταν συστηματική και στοχευμένη, ώστε να βγάζουμε πολύτιμα συμπεράσματα.

      Δηλαδή, αν θέλουμε να ερευνήσουμε τις μεταβολές στην ψυχολογία και στη συμπεριφορά των ανθρώπων εν μέσω ενός πολέμου, δεν υπάρχιε καλύτερο ανάγνωσμα από αυτό της "Παθολογίας του πολέμου" του Θουκυδίδη.
      Αν θέλουμε να ερευνήσουμε τη συμπεριφορά της αλαζονικής εξουσίας, του φιλήσυχου μικροαστού, αλλά και του ανήσυχου αντιδρώντος, δεν υπάρχει καλύτερο έργο από την Αντιγόνη του Σοφοκλή.
      Αν θέλουμε να ερευνήσουμε την συμπεριφορά ενός ηττημένου λαού και των ηγετών του, δεν υπάρχει καλύτερο πόνημα από τα Ελληνικά του Ξενοφώντα, όπου περιγράφεται η ήττα της Αθη΄νας στον Πελοποννησιακό Πόλεμο και τα όσα έγιναν γύρω απ'αυτήν (έρχεται οσονούπω σχετική ανάρτηση-πόσο μοιάζει η ιστορία των τριάκοντα τυράννων με τη Χρυσή Αυγή και το "που σαι Παπαδόπουλε!").

      Αν αξίζει για κάποιο λόγο που γεννηθήκαμε σ'αυτόν τον τόπο είναι γιατί έχουμε τηντ ύχη να έχουμε εύκολη πρόσβαση στον πλούτο της σοφίας της αρχαίας Ελλάδας.
      Μέσα στα αναρίθμητα κείμενά της είναι αποθηκευμένοι τόνοι σοφίας και γνώσης, άξιοι για μελέτη και προβληματισμό, κυρίως επίτ ων σύγχρονων θεμάτων.
      Διότι κι ο Θουκυδίδης όταν έγραψε την ιστορία του ήταν σαφής πως δεν το κάνει απλώς για να καταγράψει τα γεγον΄τοα της εποχής, αλλά για να γίνει κτήμα όλων των ανθρώπων στους αιώνες που θα ῤθουν.
      Δηλαδή για να μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα πολύτιμα συμπεράσματα της αρχαίας γνώσης προβάλλοντάς τα στη σύγχρονη, συνθετότερη εποχή.

      Διαγραφή
    2. Γαλάτη, εξαιρετικό το σχόλιο!
      Η ιστορία δεν είναι μόνο τα γεγονότα, αλλά στάσεις, συμπεριφορές, ψυχολογία προσώπων και ομάδων, δράσεις, στρατηγικές, αίτια, αποτελέσματα, συνδέσεις των γεγονότων και θα πρέπει η μελέτη της να γίνεται με κριτικό πνεύμα. Τότε μόνο μπορεί να μας φανεί χρήσιμη και σε άλλες εποχές.
      Προϋπόθεση για την αξιοποίηση όλου αυτού του πλούτου της σοφίας θα πρέπει η μελέτη να ξεκινά από πολύ μικρές ηλικίες και όχι να φτάνει κάποιος στο Πανεπιστήμιο, για να ασχοληθεί. Τα λιθαράκια από νωρίς.
      Όμορφα εξελίχθηκε η συζήτηση μέσω των προβληματισμών που τέθηκαν.
      Μόνο ιστορία και αρχαία ελληνική γραμματεία να διδάσκονταν με ουσιαστικό τρόπο στα σχολεία η κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας θα ήταν εντελώς διαφορετική. Θα μάθαιναν τα παιδιά να σκέφτονται, να είναι πιο υπεύθυνα ως πολίτες, ακόμα και τα άλλα γνωστικά αντικείμενα θα ήταν πιο εύκολο να τα προσεγγίσουν χωρίς πολύ κόπο.
      Γλαύκη

      Διαγραφή
    3. Αν διδασκόμασταν την ιστορία, θα καταλαβαίναμε πολλά φαινόμενα της σημερινής πραγματικότητας.
      Αν βέβαια διδασκόμασταν από την ιστορία, αποφέυγοντας την επανάληψη των ίδιων λαθών, θα παύαμε να είμαστε άνθρωποι.
      Γιατί η ευχή και η κατάρα του ανθρώπου είναι πως, ενώ ξέρει πολλές φορές τι θα επακολουθήσει, αυτός επιμένι στο ίδιο λάθος, για να διδαχθεί και ο ίδιος ιδίοις όμμασι.

      Όντως, αυτές οι συζητήσεις μάλλον είναι οι πιο εποικοδομητικές.

      Διαγραφή
    4. Εννοείται πως η ιστορία δεν είναι το "μαγικό ραβδί", το οποίο θα έλυνε όλα τα προβλήματά μας. Δεν θα ήταν δυνατό να μην επαναλάβει ο άνθρωπος παρόμοια λάθη, λόγω των αδυναμιών της ανθρώπινης φύσης και των παθών της. Σίγουρα όμως θα αναπτυσσόταν ως προσωπικότητα σε υψηλότερο βαθμό.
      Συμφωνώ απόλυτα με αυτό που σχολιάζεις παρακάτω σε σχέση με την πιο σύγχρονη ιστορία (20ος αι.), όπου τα γεγονότα είναι αρκετά νωπά για τον ιστορικό χρόνο. Έτσι, καλό είναι να αποφεύγονται πολλά παραδείγματα από αυτή την περίοδο.
      Η Σοφία, επίσης, αναφέρει ότι ο καθένας μας περνάει σε αναφορές ιστορικών στοιχείων από περιόδους ιστορικές που έχουν σχέση με την επιστήμη του ή τις μελέτες του. Αυτό συμβαίνει και πραγματικά είναι πολύ χρήσιμο για τους άλλους που δεν έχουν εμβαθύνει περισσότερο και αποτελεί ευκαιρία για μάθηση, όμως είναι πιο πλατιά η προσέγγιση ενός σύγχρονου θέματος, όταν μπορείς να ανατρέξεις σε καταστάσεις του παρελθόντος από πολλές και διαφορετικές χρονικές περιόδους, στις οποίες είναι δυνατή η εύρεση ανάλογων στοιχείων, προκειμένου να κάνεις μια ανάλυση ή να δώσεις μια ερμηνεία. Πάντα προϋπόθεση είναι η γνώση σε βάθος.
      Είχα πάντα την αγωνία, από παιδί, αν θα καταφέρω να μελετήσω την ιστορία, ελληνική και παγκόσμια. Θεωρώ ότι είναι αδύνατο να συμβεί αυτό σε μια ζωή, εκτός να ασχολείσαι μόνο με αυτό σε όλη σου τη ζωή. Φυσικά μιλώ για μελέτη σε βάθος και από διαφορετικές πηγές.
      Καλά, έκλεισα με μια προσωπική μου ανησυχία!
      Εσύ, Μαζεστίξ, την είχες ποτέ;
      Εσύ, Σοφία;
      Περί ιστορίας ο λόγος, λοιπόν!
      Γλαύκη

      Διαγραφή
    5. Τέτοια ανησυχία δεν έχω γενικότερα, γιατί όπως λες κι εσύ είναι αδύνατο να μελετήσεις το σύνολο της ιστορίας. Αισθάνομαι όμως μεγάλο κενό σε ό,τι αφορά την ιστορία της Ελλάδας από το 1940 ως τη χούντα, που για ευνόητους λόγους (τα λέει κι ο Μαζεστίξ παρακάτω) δεν τη διδαχθήκαμε ποτέ και την ξέρω μόνο από σκόρπια διαβάσματα και προσωπικές αφηγήσεις. Κάποια στιγμή θέλω να τη μελετήσω καλύτερα...

      Διαγραφή
    6. Γλαύκη, να σου πω την αλήθεια, όχι!
      Δεν είχα ποτέ τέτοιες ανησυχίες...
      Δε χρειάζεται να μαθαίνει κανείς τα πάντα.

      Σοφία, κι εγώ έχω πάρα πολλά κενά σχετικά με τη συγκεκριμένη περίοδο.
      Περισσότερο από αφηγήσεις προσπαθώ κι εγώ να βγάλω άκρη.

      Διαγραφή
  8. Λαθρεπιβάτης14 Μαρτίου 2014 - 7:14 μ.μ.

    ...κάπως ...τόσο παλιά....
    Λέξεις εκφάνσεις με τις οποίες προσδιορίζομαι και κακώς βρίσκεσαι απέναντι Μαζεστιξ,και συ και η Γλαύκη.
    Για τους Αρχαίους μας προγόνους έχω διαβάσει πολλά. Είμαι εντός συνόρων για την ανάδειξη Αρχαιολογικών Χώρων ως ενεργός πολίτης.
    Λάτρης του Αρχαίου Θεάτρου και από την εμπλοκή μου σε θέματα Πολιτισμού έχω την ταπεινή άποψη να κρίνω αν ένα "έργο" αποδίδεται σωστά ή όχι. Υπάρχουν καταπληκτικοί σκηνοθέτες που μπορούν να αποδώσουν ποιοτικά ένα έργο και να αναδείξουν κάποια προσωπικότητα από την Αρχαιότητα. Ακόμα και ο Τίμωνας σε ελεύθερη μετάφραση δεν θα είχε επί σκηνής τα χαρακτηριστικά και τις "κατινιές" που του αποδίδεις.
    Παλιά.....
    Μήπως η ζωή που ζούμε προσομοιάζει περισσότερο με την εποχή της Κατοχής από τους Γερμανούς και όχι με την εποχή των Τρωικών πολέμων. Λέω εγώ.
    Και φυσικά θα έχουμε περισσότερα να διδαχθούμε αν ανατρέξουμε και ψάξουμε πως εξελίχθηκε Κοινωνικά και Πολιτικά το σύστημα στόν Ελλάδικό χώρο πριν από 70 χρόνια και όχι πριν 3000 χρόνια.
    Ναι Πανανθρώπινα και διαχρονικά αλλά ας ψαχνόμαστε μέσα στο χρόνο και σε βάθος δεκαετιών και όχι μόνο...χιλιετιών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όπως λέει ι η Σοφία παρακάτω, ο καθένας προσεγγίζει τα πράγματα με βάση το γνωστικό αντικείμενο που έχει σπουδάσει και εργάζεται.
      Και η προσέγγιση αυτή μπορεί να γίνει από οποιονδήποτε.
      Ένας ηλεκτρολόγος μπορεί να μας αναλύσει το σύστημα, βάσει ενός πίνακα με τις ασφάλειες και τους διακόπτες και βάσει κυκλωμάτων.
      Έκαστος στο είδος του, που λένε...

      Αποφεύγω συνήθως τις συγκρίσεις με τη σύγχρονη ιστορία (π.χ. Κατοχή, Εμφύλιος) για τους εξής τρεις λόγους:
      α) Είναι σχετικά πόσφατα τα γεγονότα και η ιστορική επιστήμη δεν έχει αποφανθεί οριστικά για όλα αυτά. Ακόμη ξεθάβονται νάρκες του β' παγκοσμίου πολέμου. Ακόμη ζουν πολλοί απ'τους πρωταγωνιστές της εποχής εκείνης..

      β) Τα σύγχρονα ιστορικά γεγονότα προκαλούν ακόμη τα πάθη και επομένως δεν μπορεί να γίνει ψύχραιμη και -ως ένα βαθμό- αμερόληπτη προσέγγισή τους. (αυτό δηλαδή συνδέεται και με το α)
      Πολιτικά, ιδεολογικά, οικογενειακά πάθη δε μας επιτρέπουν, νομίζω, ακόμη να διαχειριστούμε τα γεγονότα του β' παγκοσμίου πολέμου, του εμφυλίου κλπ. ως ιστορικά γεγονότα. Χρησιμοποιούνται, άλλωστε, τα γεγονότα της περιόδου αυτής ακόμη στον τρέχοντα πολιτικό λόγο, ως αφορμή αντεγκλήσεων μεταξύ των αντίπαλων παρατάξεων. Πόσο ψύχραιμα μπορούμε να κρίνουμε αυτήν την περίοδο; Είμαστε σε θέση;

      γ) Η σύγχρονη ιστορία είναι πολύ πιο περίπλοκη και επομένως δεν μπορεί να εξάγει εύκολα κάποιος γενικά συμπεράσματα, διότι υπάρχουν πάρα πολλές παράμετροι. Η αρχαία ιστορία, αντιθέτως, είναι σχετικά απλή και είναι κατάλληλη για να χρησιμοποιηθεί μ'αυτόν τον τρόπο. Διότι, αφού η τρέχουσα πραγματικότητα είναι εξαιρετικά σύνθετη, για να καταφέρουμε να την προσεγίσουμε, πρέπει να προβάλουμε επιμέρους καταστάσεις της σε ένα περιβάλλον απλοποιημένο. Αν, άλλωστε, προσπαθούσαμε να ερμηνεύσουμε μια σύνθετη πραγματικότητα βάσει μιας άλλης σύνθετης πραγματικότητας, αυτό θα ήταν δώρον άδωρον.
      Η απλή αρχαία πραγματικότητα προσφέρεται για ανάδειξη γενικότερων αληθειών, ώστε να τις χρησιμοποιήσουμε ως βάση για να αρχίσουμε να λύνουμε το παζλ της περίπλοκης σημερινής πραγματικότητας.

      Διαγραφή
  9. Τουλάχιστον ο Τίμων αποτραβήχτηκε από τον κόσμο και δεν ενοχλούσε κανέναν. Οι σημερινοί μισάνθρωποι ζουν ανάμεσά μας και ενίοτε μας βασανίζουν και μας φορτώνουν με τις ενοχές, τις ανασφάλειες και τις κακίες τους.....σε σημείο να γινόμαστε κι εμείς μισάνθρωποι.
    Τώρα για το κατά πόσο εύστοχος είναι ο συσχετισμός ενός παραδείγματος από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία με τη σημερινή κατάσταση είναι θέμα καθαρά υποκειμενικό και έχει να κάνει και με τα διαβάσματα του καθενός. Εφόσον αυτό είναι το γνωστικό σου πεδίο, λογικό είναι να χρησιμοποιείς και αντίστοιχα παραδείγματα και καθόλου κακό, γιατί μαθαίνουμε κι εμείς! Εγώ πάλι προσπαθώ να ερμηνεύσω και να αναλύσω την κατάσταση υπό το φως της γαλλικής επανάστασης και της φιλοσοφίας της εποχής του διαφωτισμού, γιατί πάνω εκεί στηρίχτηκαν οι σύγχρονες αρχές του δικαίου και της οργάνωσης του κράτους που έχω σπουδάσει. Αν κάποιος έχει να φέρει παραδείγματα από άλλες ιστορικές περιόδους, με το ίδιο ενδιαφέρον θα τον παρακολουθούσα. Η ιστορία έτσι κι αλλιώς επαναλαμβάνεται. Το θέμα είναι στο "δια ταύτα" (για να χρησιμοποιήσω κι εγώ μια ορολογία της επιστήμης μου), συμφωνούμε; για να μην αναλωνόμαστε σε άσκοπες συζητήσεις...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σωστή η παρατήρηση:τουλάχιστον ο Τίμων είχε λίγη αξιοπρέπεια!
      Βέβαια ήταν κι αυτός λίγο μπαγασάκος και τον έτρωγε ο απαυτός του!
      Ποιον άλλο λόγο να είχε ,εξάλλου, για να κατέβει στην εκκλησία του Δήμου μετά από χρόνια αποχής για να προτρέψει τους... ενδιαφερόμενους να κρεμαστούν;

      Σοφία, είσαι της Παντείου; Ή του ΦΠΨ;
      (Διότι, αν κατάλαβα καλά, έχεις σπουδάσει φιλοσοφία)

      Διαγραφή
    2. Νομική έχω σπουδάσει καθώς και Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, όπου μεταξύ πολλών άλλων διδαχθήκαμε πολιτική και οικονομική επιστήμη και κοινωνιολογία και έχω μεταπτυχιακό στην Ιστορία, Φιλοσοφία και Κοινωνιολογία του Δικαίου, ένας κλάδος όχι πολύ δημοφιλής στους νομικούς, γιατί δεν έχει άμεση σχέση με την άσκηση των νομικών επαγγελμάτων (έτσι θεωρείται τέλος πάντων) και ίσως γιατί διδάσκεται με απαρχαιωμένο για το σύγχρονα δεδομένα τρόπο. Έχει όμως εξαιρετικό ενδιαφέρον γιατί ασχολείται με τις γενικές αρχές δικαιοσύνης που πρέπει να διατρέχουν όλο το δικαιικό σύστημα ενός κράτους δικαίου, με τις μεθόδους ερμηνείας του δικαίου, με το ρόλο του νόμου ως ρυθμιστή των κοινωνικών σχέσεων και με την εφαρμογή των νόμων στην πράξη. Θα ήταν πολύ χρήσιμος, αν θέλαμε να έχουμε καλή νομοθέτηση κι όχι αυτό το χάλι που συμβαίνει σήμερα.
      Οπότε καλά κατάλαβες εν μέρει! Και καθηγητές της Παντείου μ' έχουν διδάξει στη σχολή δημόσιας διοίκησης και μια πτυχή της φιλοσοφίας την έχω προσεγγίσει.
      Καλημέρα και καλό ΣΚ!

      Διαγραφή
    3. Σοφία, σχολίασα παραπάνω για όσα λες εδώ κι έχεις και μια ερώτηση ν' απαντήσεις.
      Γλαύκη

      Διαγραφή
    4. Σοφία, έπρεπε να το καταλάβω, διότι μόνο ένας απόφοιτος Νομικής μπορεί να γράψει πρόταση 7 σειρών γεμάτη ουσία και χωρίς λάθη!
      Οι φιλόλογοι δεν έχουν ουσία, ενώ οι υπόλοιποι κάνουν λάθη.
      Οι νομικοί συνδυάζουν αρετές...

      Φυσικά και έχει ενδιαφέρον το αντικείμενό σου.
      Αλλά για να έχει πρακτική αφεαρμογή μια επιστήμη του Δικαίου, πρέπει να υπάρχει και χώρα που να ασχολείται με το Δίκαιο.
      Η Δικαιοσύνη άλλωστε είναι η Νο1 συγκολλητική ουσία των κοινωνιών.
      Σ' αυτό το μπ%$#*λο που ζούμε, όμως, η ενασχόληση με το Δίκαιο μοιάζει με κυνήγι φαντασμάτων.

      Διαγραφή
  10. Εγώ είχα υπ ΄όψιν μονάχα τον Μισάνθρωπο του Μολιέρου περισσότερα εδώ :
    http://radio-theatre.blogspot.gr/2012/07/blog-post_27.html
    Πάντως είδα ότι η ανάρτησή σου είχε απήχηση την βρήκα και εδώ :
    http://www.freepen.gr/2014/03/blog-post_3759.html
    Προσωπικά θεωρώ Μισάνθρωπο όποιον δεν έχει βρει το ΙΔΑΝΙΚΟ άλλο του μισό είτε άνδρας - γυναίκα δηλ. , οπότε λίγο ως πολύ όλοι μας έχουμε κάτι από τη στόφα του ΜΙΣΑΝΘΡΩΠΟΥ ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όποιος δε βιώσει την απόλυτη έλξη με το άλλο φύλο είναι ανολοκλήρωτος άνθρωπος.
      Και σιγά-σιγά αρχίζει να εκδηλώνει αντικοινωνικές συμπεριφορές που πολλές φορές υποδηλώνουν μίσος.

      Διαγραφή