Παρασκευή, 16 Μαρτίου 2012

17 Μαρτίου: Όταν αποκαθηλώθηκαν δυο σύμβολα και στη θέση τους αναδείχτηκαν δυο νέα

 
17 Μαρτίου, ημέρα αποκαθήλωσης δύο συμβόλων.
Ή και νέας ανάδειξής τους.

Σαν σήμερα το 1988 ο Νικόλας Άσιμος, η πιο ιδιόμορφη φιγούρα της σύγχρονης ελληνικής μουσικής, ο επαναστάτης των δρόμων, γράφει πάνω στο ικρίωμα την τελευταία του μπαλάντα, αυτή του θανάτου.
Κλείνει έτσι τον κύκλο της φυσικής ύπαρξής του και ανοίγει έναν άλλον.
Αυτόν της αιώνιας ύπαρξης της ανάμνησης του προσώπου του και της ανάδειξης του σπουδαίου μουσικού έργου του.
Από τις 17 Μαρτίοου 1988 ξεκίνησε μια νέα ζωή. Αυτήν της αναγνωρισης, που δεν βίωσε σε μεγάλο βαθμό όσο ζούσε.
Δεν πιστεύω στη μεταθανάτιο ζωή.
Δεν πιστεύω ότι βλέπει από κάπου αυτή τη στιγμή και χαμογελά καθώς ακόμα κι οι σημερινοί φοιτητές τραγουδούν τον "Μπαγάσα", το "Παπάκι" ή το "Εγώ με τις ιδέες μου".
Πάντως χαμογελάμε όσοι βλέπουμε τους επόμενους να τραγουδούν ό,τι τραγουδούσαμε κι οι προηγούμενοι.
Πρόσφατα μια νεαρή φοιτήτρια μου εκμυστηρεύτηκε ότι με την πραέα της παίζανε και τραγουδούσανε το "Δωμάτιο στο Άμστερνταμ" του Νικόλα.
Χαμογέλασα με ικανοποίηση για λογαριασμό του...



17 Μαρτίου 1991, το σύμβολο μιας ολόκληρης γενιάς φιλάθλων συλλαμβάνεται να έχει κάνει χρήση κοκαίνης και τιμωρείται με ετήσιο αποκλεισμό από το ποδόσφαιρο.
Ναι, πρόκειται για τον Ντιέγκο Μαραντόνα, τον απόλυτο ποδοσφαιριστή, με τις τρίπλες, τα γκολ και τις πάσες του οποίου μεγαλώσαμε εκατομμύρια παιδιά στον πλανήτη.
Ατίθασος και ευέξαπτος, επαναστάτης χωρίς αιτία, λίγο καραγκιόζης...
αλλά με ένα απίστευτο άστρο!
Αυτό το άστρο που κάνει τους μέτριους, συνηθισμένους ανθρώπους να μοιάζουν με υπερανθρώπους.
Για εκατομμύρια παιδιά σ όλο τον πλανήτη, ο Ντιέγκο ήταν κάτι παραπάνω από άνθρωπος, ήταν σχεδόν Θεός. Και ως τέτοιος λατρευόταν και λατρεύεται ακόμη στη Νάπολη της Ιταλίας, στην υποβαθμισμένη πόλη της γείτονος, την οποία ο Μαραντόνα ανέδειξε στην παγκόσμια σκηνή.
Ακόμα και σήμερα, κάθε που βλέπουμε στην τηλεόραση σκηνές με τις τρίπλες του, τις χαζεύουμε με ανοιχτό το στόμα!
Εκείνη τη μέρα, στις 17 Μαρτίου του 91, έμοιαζε να αποκαθηλώνεται ένα παγκόσμιο σύμβολο.
Αμ δε!
Η αλήθεια είναι πως του το συγχωρήσαμε.
Γιατί γι' αυτό τον γουστάραμε!
Γιατί ήταν ικανός για το καλύτερο και το χειρότερο!
Γιατί δεν ηταν απλός ποδοσφαιριστής. Ήταν rock'n'roll...
Κι όπως όλοι οι ροκ σταρ, είχε τα κουσούρια του.
Οπότε αντί να αποκαθηλωθεί το σύμβολο, στην ουσία αντικαταστάθηκε από ένα νέο με το ίδιο πρόσωπο αλλά με διαφορετικό περιεχόμενο!
Κι ο χρόνιος αγώνας του να απεξαρτηθεί απ' τα ναρκωτικά, η προσπάθειά του να επιστρέψει στους αγωνιστικούς χώρους, ενώ ταυτόχρονα τα βαζε με τους Θεούς και τους Δαίμονες του Παγκόσμιου ποδοσφαιρικού κατεστημένου, τον ανέβαζε στα μάτια όλων μας, παρότι απεχθανόμαστε οι περισσότεροι την εξάρτηση από ναρκωτικές ουσίες.
Αυτός λοιπόν ο συνδυασμός του υπεράνθρωπου που είχε ηττηθεί, τον έκανε πιο "γήινο" στα μάτια όλων.
Όι νίκες του τον γεμίζαν θαυμαστές.
Η ήττα του τον γέμισε οπαδούς...
Κι αυτή του η ήττα όρισε και το νέο περιεχόμενο του μύθου του.



Καθώς διάβαζα λοιπόν το "Σαν σήμερα" αναρωτιόμουν τι ναι αυτό τελικά που μένει από τα σύμβολα;
Μένει η πραγματική τους ιστορία και υπόσταση;
Μάλλον όχι.
Μένει ο θρύλος που κατασκευάζεται την στιγμή της "πτώσης" τους.
Γιατί πτώση είναι και η αυτοκτονία, όπως πτώση είναι και η εξάρτηση από τα ναρκωτικά, πόσο μάλλον ενός αθλητή.
Κι όμως, αυτό που μένει πίσω είναι μια σκόνη από όσα έκαναν, από όσα δεν έκαναν και από όσα θα μπροούσαν να κάνουν στη φαντασία μας, αν δεν κοβόταν η κλωστή της φυσικής εξέλιξης των πραγμάτων.

Τι δίσκους θα βγαζε μέχρι σήμερα ο Ασιμος και πόσοι θα τον γνωριζαν και θα τον εκτιμουσαν αν ακόμη ηταν ζωντανός;
Πόσο θα τον αντέχαμε να μας γαργαλάει τις μύτες με τον καυστικό του λόγο που δε χαμπάριαζε από "πρέπει";
Πόσο ίδιος ή διαφορετικός θα ήταν στην πορεία των χρόνων από το είδωλό του που χει ο καθένας μας στο μυαλό του;
Πόσο θα 'χε συμβιβαστεί τελικά ο σύγχρονος "Διογένης";


Τι θα είχε πετύχει αν συνέχιζε ο Μαραντόνα το ποδόσφαιρο;
Πόσο θα μέτραγε ο λόγος του στον κόσμο, αν δεν ήταν ο σταμπαρισμένος "πρεζάκιας" του παγκόσμιου ποδοσφαίρου;
Πόσα βίντεο ακόμη θα χαν φτιαχτεί για να χωρέσουν την ποδοσφαιρική του μαγεία και ιδιοφυία;



Κανείς δεν ξέρει.
Και τίποτα δε θα ήταν όπως θα θέλαμε ή όπως θα το φανταζόμασταν.
Η απότομη τομή στην κορύφωση της πορείας του κάθε συμβόλου, είναι τραγική για τη ζωή του ίδιου αλλά ευεργετική για το μύθο που αφήνει πίσω του.

Είναι σαν μια ζωή που κόβεται το νήμα της την ώρα της πιο μεγάλης ηδονής.
Σαν μια ταινία που δεν προλαβαίνει να γίνει το γλυκανάλαταο happy end και κόβεται στη μέση, αφήνοντάς μας να υποθέσουμε ό,τι θα θέλαμε εμείς για τους πρωταγωνιστές.
Σαν ένα τραγούδι που τελειώνει απότομα στη μέση του ρεφρέν, την ώρα που το λαρύγγι μας έχει τεντωθεί για να το τραγουδήσει..

Είναι κάποια σύμβολα, που ο (φυσικός ή ποιητικός) "θάνατός" τους, προσσφέρει πολλά περισσότερα και από τη ζωή τους...

Diego Maradona
George Best
Socrates (έχω αναφερθεί σε προηγούμενο κείμενο)
Πάρις Γεωργακόπουλος

Jim Morrisson
John Lennon
Παύλος Σιδηρόπουλος
Νικόλας Άσιμος

5 σχόλια:

  1. ΄΄Μένει ο θρύλος που κατασκευάζεται την στιγμή της "πτώσης" τους.΄΄ Ωραία σκέψη.
    Και γιατί να μην τους συγχωρέσουμε; Ανθρώπινη αδυναμία τα ναρκωτικά, ανθρώπινο αδιέξοδο και η αυτοκτονία.
    Νομίζω βέβαια ότι αν ζούσε ο Άσιμος θα είχε την ίδια απήχηση που έχει και τώρα, μπορεί και περισσότερη. Στην δική του περίπτωση (και στου Σιδηρόπουλου)δεν ήταν τόσο η αυτοκτονία που του έδωσε την υστεροφημία, αλλά μια γενική αναζήτηση του κοινού σε άλλα ακούσματα που ξεκίνησε στις αρχές του ΄90. Πιστεύω ότι το άστρο τους θα εκτινασσόταν πολύ περισσότερο αν ζούσαν, όπως και έγινε με πολλούς καλλιτέχνες την ίδια εποχή (Τρύπες, Ξύλινα Σπαθιά. Θεωρώ ότι η δεκαετία του ΄90 ήταν καθοριστική για τους πιο αντεργκράουντ καλλιτέχνες και μπήκαν οι βάσεις για να στηριχτεί μια πιο δύσκολη, πιο ψαγμένη μουσική σκηνή. Σε αυτό συντέλεσε βέβαια ότι ταυτόχρονα μεγάλωνε και μια γενιά που αναζητούσε όλα αυτές τις μουσικές. Και αναγκαστικά, οι δισκογραφικές βλέποντας την αυξημένη ζήτηση, προώθησαν περισσότερο το ρεύμα αυτό. Για να φτάσουμε στο σήμερα που ο κόσμος έχει φτάσει πλέον σε ένα ικανοποιητικό μουσικό επίπεδο και μπορεί να αναγνωρίσει την σαβούρα από το διαμάντι. Είναι πιο εύκολο σήμερα ένας πιο ιδιαίτερος καλλιτέχνης να ακουστεί και να αναγνωριστεί, ασχέτως αν τα ΜΜΕ μας προωθούν μια άλλη εικόνα, η οποία πλέον έχει αρχίσει να φθίνει και τα φαινομενικά πρώτα ονόματα έχουν αρχίσει να κάνουν αρπαχτές στην επαρχία, ενώ οι λιγότερο ιλουστρασιόν καλλιτέχνες γεμίζουν μαγαζιά και γήπεδα.
    Το βασικότερο των ερωτημάτων πάντως νομίζω ότι είναι το κατά πόσο ο Άσιμος θα συνέχιζε να είναι ΄΄ουλαλούμ΄΄ αν και είμαι σχεδόν σίγουρη ότι θα έμενε ο ίδιος εκτός από μερικά παραπάνω μηδενικά στον λογαριασμό του στην τράπεζα.

    Για τον Μαραντόνα θα μου επιτρέψεις να μην σχολιάσω γιατί το μόνο που ξέρω για αυτόν είναι ότι φορούσε μια φανέλα με γαλάζιες και άσπρες ρίγες...σωστά;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Προσωπικά δεν ήμουν ποτέ ο/η νεαρός/νεαρή που έχει είδωλα, ουρλιάζει σε συναυλίες, γήπεδα κ.λ.π. Από αυτή την άποψη δεν συμμερίζομαι την λατρεία δημοσίων προσώπων γενικώς.

    Ειδικά για τις περιπτώσες που λες, είχε γίνει μια συζήτηση πριν περίπου ένα χρόνο στο tvxs - το παλιό, με τα ελεύθερα σχόλια - για τον Άσιμο, και είχα γράψει και τότε, πως μεν είχε ταλέντο κι εγώ ως φοιτήτρια τον άκουγα και μου άρεσε, πλην όμως σε καμιά περίπτωση δεν είναι πρότυπο ζωής αυτός ο άνθρωπος, και όποιος μουσικός που τρυπιέται η σνιφάρει, από αυτούς που αναφέρεις στο τέλος. Και δεν πρόκειται για ελλαττώματα αλλά για τρόπο ζωής μιας ολόκληρης γενιάς και "ιδεολογίας" την οποία έχω ζήσει και από κοντά, που ηρωοποίησε τον ουσιοεξαρτημένο και ανήγαγε σε επαναστατική πράξη την ουσιοεξάρτηση. Και ξέρουμε και για την προσωπική ζωή του Άσιμου, που όμως να μην πω εδώ. Όταν τα βλέπεις από μακριά, φαίνονται και καλά επαναστατικά, από κοντά όμως για φανταστείτε αυτές τις καταστάσεις, όχι μόνο για τον Άσιμο, αλλά και Μorrisson κ.λ.π.

    Προσωπικά θεωρώ αυτούς τους ανθρώπους εξαιρετικά εγωιστές, βασανίζαν τους γύρω τους, για να είναι αυτοί διάσημοι, γιατί δεν ξέρουμε και τι τραγούδια θα έγραφαν σε νηφάλια κατάσταση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μαρία νομίζω κι εγώ πως η νεολαία της δεκαετίας 90 αλλαξε τα πραγματα στη μουσικη.
    Αυτή η ανακάλυψη μιας underground σκηνής άλλαξε τον τρόπο που βλέπαν ως τότε τη μουσική. Άλλαξε τον πνευματικό ελιτισμό της ροκ σκηνής και την έφερε εκεί που πραγματικά ανήκει: στα υπόγεια, στα γκαράζ, στη... "βρώμικη" πλευρά της πόλης.

    Πιστεύεις ότι αυτά τα μερικά... μηδενικά στο λογαριασμό του Άσιμου δε θα τον είχαν αλλάξει;
    Φαντάσου (χτύπα ξύλο) να ήτανσ τη θέση του ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, που υπήρξε και το απόλυτο είδωλο της ροκ σκηνής της δεκαετίας του 80.
    Η εικόνα που θα υπήρχε σήμερα γι αυτόν θα ήταν μεταξύ αγίου και Θεού...
    Η εξέλιξη όμως των πραγμάτων, τα μηδενικά στο λογαριασμό, ό νομοτεειακός συμβιβασμός της ηλικίας και πολλά άλλα όμως άλλαξαν την εικόνα του.
    Παραμένει σεβαστός ως πρόσωπο σε πολύ μεγάλο μέρος του κοινού και αγαπητός για το έργο του, αλλά... ως εκεί!

    Όσο για τον Μαραντόνα, είναι τεράστια φιγούρα και εκτός των αμιγώς ποδοσφιρικών ικανοτήτων του. Αξίζει να του ρίξεις μια ματιά.
    Όχι εμφανισιακά βέβαια, διότι είναι σαν τον... Δημήτρη Πιατά στο πιο λατινικό του!


    κ.κ. θέτεις έναν προβληματισμό που παραμένει άλυτος εδώ και δεκαετίες.
    Οι καλλιτέχνες που έγραφαν θαυμάσια έργα και έπαιρναν ουσίες, θα έγραφαν ανάλογης αξίας έργα χωρίς τις ουσίες;
    Και τελικά πόσο επηρεάζουν οι ουσίες το δημιουργικό του ταλέντο;

    Κοίταξε, θεωρώ ότι εδώ υπάρχει μια απάντηση για μενα.
    Πρεζόνια υπάρχουν πολλά, πάρα πολλά γύρω μας.
    Και τα "ταπεινά" πρεζόνια των δρόμων της Αθήνας που ζητιανεύουν 2ευρα για να πάρουν τη δόση τους.
    Αλλά και τα επιφανή πρεζόνια της μουσικης βιομηχανίας, οι οποίοι κάνουν πάρυ με κόκα σε κότερα και επαύλεις.

    Κι όμως... όλοι αυτοί αδυνατούν να γράψουν ό,τι έγραψαν πέντε-έξι άνθρωποι στη χώρα μας που τύχαινε κι αυτοί να είναι εξαρτημένοι από ουσίες.

    Αν αρκουσαν οι ουσίες για να γράφεις καλλιτεχνικά διαμάντια, τότε θα χε γεμίσει η Ελλάδα και ο κόσμος τραγούδια-διαμάντια.
    Αλλά αυτό που ξεχωρίζει αυτούς τους 5-6 απ τους υπόλοιπους είναι το ταλέντο.
    Το ταλέντο κάνει τη διαφορά στο καλλιτεχνικό επίπεδο.
    Η εξαρτηση από τις ουσίες ίσως προσαρμόζει τη θεματολογία ή ίσως δημιουργεί και επιπλέον εικόνες στον δημιουργό.
    Αλλά νομίζω πως σε καμία περίπτωση δεν μπροούμε να αποδώσουμε το μουσικό μεγαλείο π.χ. των Pink Floyd στη χρήση LSD ή αντίστοιχα των Beatles ή των Doors.

    θεωρώ πως το σπουδαίο τους δημιουργικό ταλέντο προηγείται εκτός τω άλλων και χρονικά της εξάρτησης από ναρκωτικά.
    Δηλαδή, πρώτα έγραφαν διαμάντια, άρχισαν να ανέρχονται στη σκάλα της μουσικής σκηνής και μετά επηρεάζονταν από την καταστροφική ουσιοεξαρτημένη "ιδεολογία", που αναφέρεις κι εσύ.

    Ο John Lennon για παράδειγμα έγραφε θαυμάσια τραγουδια και πριν μπλεχτεί με τα LSD αλλά και μετά.
    Απλώς έγινε πιο σουρρεαλιστικός ο στίχος του.
    Αλλά το ταλέντο του ούτε αυξήθηκε ούτε μειώθηκε.

    Το ροκ ετσι κι αλλιώς πάντα είχε αυτό το κουσούρι.
    Η υπερβολή της ελευθερίας (ασυδοσία) και της ανοχής στα πάντα οδηγεί στην αυτοκαταστροφή.

    Τέλος, όσον αφορά στα είδωλα, ούτε εγώ είχα ποτέ με την έννοια που το αναφέρεις.
    Δεν έβαλα ποτέ ούτε μια αφίσα στο δωμάτιό μου ούτε ως παιδί ούτε ως έφηβος ούτε ως φοιτητής.
    Ούτε βέβαια σήμερα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Μπορεί ο Παπακωνσταντίνου να άλλαξε την εικόνα του αλλά υπάρχουν και άλλοι πολλοί που δεν άλλαξαν, αντιθέτως έγιναν πιο σεβαστοί παρά την επιτυχία τους.(Μάλαμας, Θ.Παπακωνσταντίνου, Αγγελάκας)

    σ.σ.Τον Παπακωνσταντίνου δεν τον άλλαξαν τα χρήματα αλλά η δόξα που του έδωσε την εντύπωση ότι βρίσκεται στο απυρόβλητο. Όσο για το αν παραμένει σεβαστός ως πρόσωπο, μην πέρνεις και όρκο. Βέβαια ξέρω την αγάπη που του έχεις και αν συνεχίσω θα πω και άλλα 'όμορφα' πράγματα για αυτόν, και δεν θέλω να σε στεναχωρήσω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Εντάξει, δεν είναι και αγάπη, αλλά αυτό το αίσθημα του σεβασμού (όχι όμως θαυμασμού) το εκλαμβάνω από πολύ κόσμο ακόμα.
    Βέβαια όλα αυτά ε΄χουν και το υποκειμενικό τους στοιχείο.

    Ο Μάλαμας, ο Αγγελάκας, ο Θαν. Παπακωνσταντίνου -ευτυχώς για τους ίδιους- ανήκουν σε ένα είδος μουσικης εναλλακτικό, το οποίο ,αν και αυξάνει συνεχώς τους ακροατές του, δεν προσφέρεται για σταριλίκια, σε αντίθεση με τον Βασίλη Παπακ/νου που αντιμετώπισε το ευχάριστο πρόβλημα της ειδωλοποίησής του ως ροκ σταρ.
    Είναι πολύ δύσκολα διαχειρίσιμη αυτή η κατάσταση και λεπτές οι ισορροπίες για να τις κρατήσεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή